МискIин хкажна
Лезгияр вирина  |  8(267) 2013      

     Пул гвай, чпихъ чIехи мумкинвилер авай ксар гзаф ава. Ингье чпин къазанжи халкь патал харждайбур тIимил я. Элдихъ рикI кун, адахъ агъун гьар садалай алакьдач. И алакьун Аллагьди вичин кIани лукIариз несиб ийида.
     КцIар райондин Зинданмуругъ хуьруьнэгьли Сабир Ферзалиев вишералди карчийрикай сад я. Анжах ам муькуьбурулай са кардалди чешнелу я: хайи хуьр рикIин сидкьидай кIан хьуналди, адан аваданвилихъ ялуналди. Вич КцIара яшамиш жезватIани, хуьруьн хийир-шийирдикай садрани хкатдач. Масабурун дердийрикай хабар кьада, шад йикъара абурун кьилив фида.
    Хуьре Сабиран къени гелер гьар камунал дуьшуьш жезва. Зинданмуругьин чкIана гьалдай фенвай кьилин рехъ са шумуд йис инлай вилик ада гуьнгуьна хутаз тунай. Сурариз рехъ акъудиз турдини гьам я. Кьве йис вилик сурара тазиятдин мярекат паталди кьилди кIвал эцигиз тунай ада. Шумудни са касдиз ада пулунин куьмекар ганай.
     Аллагь рикIел алай, хийирлу краралди суваб къазанмишиз алахъзавай Сабир Ферзалиеван мурадрикай садни хуьруьн чкIанвай мискIиндин чкадал цIийиди хкажун тир. И кар патал 2008-йисалай галайвал авур ада архитекторрив мискIиндин проект чIугваз туна. Куьгьне архитектура авайвал хвена, дараматдин къванерикай менфят къачуна мягькем ва иер мискIин эцигун патал гзаф зегьметар чIугуна касди. Вири харжийрик вичи хев кутуна эхирни и кар кьилиз акъудна.
      Алай йисан 16-августдиз мискIин хуьруьнбурун ихтиярда вугун патал зурба мярекат кьиле фена. Зинданмуругьин кьакьан пелел - са береда куьгьне хуьр хьайи чкадал хкажнавай Аллагь-дин кIвализ килигиз атанвай инсанрин рикIери чими, хъуьтуьл гьиссер кужумзавай. И пак дараматди гьар садав инсан датIана хийирлу крарихъ гелкъвена кIанзавайдакай, уьмуьр куьруьди тирдакай, дуьньяда анжах хъсанвилер амукьдайдакай веревирдер ийиз тазвай.
МискIин авай хуьре хатур-гьуьрмет, берекатни жеда, лугьуда бубайри. МискIинди инсанар пис крарикай хуьда, абурун рикIел Аллагь гъида. ЦIийи мискIиндин акунри, адан гъенел тухванвай абадвилери, 100-далай гзаф инсандивай капIиз жедай, чилиз гамар экIянавай тавди иниз атанвайбур гьейранарна.
Шад мярекат хуьруьн мектебдин кIвенкIвечи муаллим, шаир Лезги Бегьлула ачухарна. Ада 1825-1829-йисара эцигай куьгьне мискIиндин тарихдикай ихтилатна. Ана итимризни дишегьлийриз капI авун патал гьихьтин къулай шартIар авайтIа, инин медресада чирвилер къачур инсанри халкьдин крарик гьикI къуьн кутунатIа рахана.
     КцIар райондин Мустафа Каздал мискIиндин имам Ферагьиддин эфендиди Аллагьдиз хуш къведай и кардай райондин вири динэгьлийрин патай Сабир Ферзалиеваз разивал къалурна.
     Хуьруьн юкьван мектебдин директор Судья Манчарова мискIинди инсанрин марифатдиз, абурун руьгьдин кьакьанвилиз, паквилизни михьивилиз къуллугьзавайди къейд авуна. Хуьруьн фекьи Зуьлфикъар Къадимова, агъсакъалар Абдурагьман Исламова, Ханкъули Айвазова Сабир Ферзалиевав хуьруьн жемятдин баркалладин гафар агакьарна. Ахпа гаф мугьманриз гана. “КцIар” ва “Самур” газетрин редакторар В.Севзиханова ва С.Керимовади хуьруьнвийриз  Аллагьдин кIвал мубаракна ва ам арадиз гъайи ксариз чIехи агал-кьунар тIалабна.
     Эхирдай себебкардиз гаф гана. Ам виридалайни тIимил рахана. С.Ферзалиева мискIиндин куьлегар Зуьлфикъар эфендидив вугана лагьана:
     - За мискIин эцигна хьи, инсанар даим Аллагь рикIел алаз хьурай. Зи мурад жуван хуьруьнбур хийирлу крарихъ ялун я.
    Ахпа ада вирибуруз и вакьнадихъ авсиятда ахъайнавай игьсандин суфрадихъ эвер гана.
     Хуьруьнвийрихъ галаз ихтилатарна, игьсандикай тIуьна, хуьре къекъвейдалай кьулухъ веревирдна за: мяректдиз и хуьряй татайбурни авай. Райондайни мугьманар авачир. Им кваз такьун тирни, я тахьайтIа вакъиадин чIехивал кьатIун тийин?
     Чина нур авай, са низ ятIани авур хъсанвилер мецел тегьидай, инсанрин къайивилерни кьабулиз алакьдай, хъуьтуьл рикI авай Сабир Ферзалиева чара жедайла лагьана: “Чканвай мискIин акваз зи рикI тIарзавай. Регъуь жезвай заз. Гила рикIиз регьят хьана.”
     Хуьряй акъатайла зи рикIел пудра Меккедиз фена хтай, вичихъ гзаф мумкинвилер аватIани икьван чIавалди неинки хуьруьнбур, гьич вичин вахар-стхаяр патални са кепек пул харжнавачир са ватан-эгьли хтана. Хайи хуьре Аллагьдин кIвал хкажун иридра Меккедиз финиф барабар я, ла-гьана фикирна за.


Седакъет КЕРИМОВА

Комментарии к статье

Будьте первым кто оставит комментарий к статье.

Оставить комментарий

Имя:     Email:

Так же в этом номере
И чил хайи диге я Авадан жезва Перизада, гьай гуьзел яр Камарванви тават Опечатка, или..?
Статьи из этой рубрики
Музей кардик кухтуна Молодые надежды РикIелай тефир мярекат Наида вилик акатна Гран при къачуна
ЦIИЙИ ТИЛИТ
№: 7(312)
август, 2017

Скачать PDF

РУБРИКИ

ПОЛЕЗНОЕ