Штул
Чи хуьрер  |  10(257) 2012      

Штул Дагъустандин къадим лезги хуьрерикай я. 1886-йисалди ам Куьре округдин Кьасум-хуьруьн участокдик акатзавай. Тарихдин делилрив гекъигайтIа, гьеле 1869-йисуз ина 171 майишат авай. 1900-йисуз агьалияр сиягьдиз къачудайла ина 1109 кас: 554 итимни 555 дишегьли яшамиш жезвай.
1921-йисуз Кьурагь участок тешкил хьайила гьаник Штулни акатнай. 1928-йисуз Кьурагьар контондиз, 1929-йисуз лагьайтIа, райондиз элкъуьрнай. Кьурагь райондик Штул, Ашахуьр, Къумукь ва Кутул хуьрерикай ибарат тир Штулрин хуьруьн советни акатзавай. 2009-йисуз Штула 258 кас яшамиш жезвайди сиягьдиз къачунва.
Са береда Штул Куьре округдин диндин меркезрикай сад тир. ХVIII виш йисалай ХХ виш йисан 30-йисаралди ина машгьур арабист алим Тагьир эфенди Штулвидин медреса кардик квай. И медресада гьам итимри, гьамни дишегьлийри чирвилер къачузвай. Дишегьлий-риз халкьдин арада "Алим Исли" хьиз тIвар акъатнавай Исли эфендиди тарсар гузвай. И хуьряй акъатай Али эфенди, Агьмед эфенди, Осман эфенди, Магьмуд эфенди, Мегьамед эфенди хьтин муъмин ксари тек са инин ваъ, гьакI къунши хуьрерин агьалийрин патайни гьуьрмет къазанмишнай.
Штулвийриз къецепатан чIалар чирай алим Агьмед эфендиди чи фольклорни кIватIнай. Истанбулдин университет акьалтIарна Бакудин гимназияда тарсар гайи Абдуллагь эфенди илимрин арифдар хьиз сейли тир. И хуьряй Шейх Ибрагьим, Шейх Мирзебег, Шейх Идрис, Шейх Гьажи Рамазан, Шейх Гьажи Мегьамед хьтин тIвар-ван авай ксар    акъатнава.
Штулвийри хайи хуьруьн тIвар вириниз сейли авунва. Абурукай сад В.И.Ленинан женгинин юлдаш, РФСР-дин финансрин крариз регьбервал гайи Михаил Лезгинцев (Мегьамед Гьуьсейнов) я. Ада 1917-йисан декабрдилай 192-йисан майдалди Совет гьукуматдин военно-финансовый крариз регьбервал ганай. Адан хва, техникадин илимрин доктор, профессор Георгий Лезгинцев (Гьуьсейнов) флотдин адмирал, субмаринадин командир тир. Яргъал йисара ада СССР-дин "Гидрозолотоцветметпроект" институтдиз регьбервал ганай. Адан регьбервилик кваз СССР-да алмаздин санайидин чIехи эцигунар кардик кутунай.

Сабир ЭФЕНДИЕВ

Комментарии к статье

Будьте первым кто оставит комментарий к статье.

Оставить комментарий

Имя:     Email:

Так же в этом номере
И чил хайи диге я Халкьдиз экв гайи гъед “ Пирал” тIвар кутугна! На низ гьарайда, такъатдайла ван? Ləzgi dilində dərsliklər çatişmir
Статьи из этой рубрики
КцIар райондин Мучугъ хуьр И чил хайи диге я И чил хайи диге я Туьркиядин лезги хуьр Дуьмберез И чил хайи диге я
ЦIИЙИ ТИЛИТ

РУБРИКИ

ПОЛЕЗНОЕ