ГьикI чирин?
Редакциядиз чар  |  8(345) 2020      
    Играми редакция! Чи дегь чIаварин тарихрикай, алимрикай, чи хуьрерикай ва чIалакай «Самур» газетдин чинриз акъатзавай макъалаяр за рикI алаз кIелзава. Авайвал лугьун хьи, и месэлайрал гьалтайла «Самурди» халисан мектебдин роль къугъвазва. Чаз адавай гзаф метлебар дериндай чир жезва.
    Чна гьамиша лугьузвайди я, чи халкьдин тарихда чIехи метлеб авай крарикай сад Бакуда дидед чIалал «Самур» тIвар алаз газет чап авун я. И газетди чаз жуван фикирар халкьдив агакьардай, адахъ галаз рикIин сидкьидай рахадай мумкинвал гузва. 
    Гьа са вахтунда редакциядин коллективди кIелзавайбурухъ галаз санал чIалан цан цазвай лежберди хьиз, газетдин гьар са нумра метлеблуди, чIалан рекьяй пайгарди, кIелиз гьевес къведайди авун патал тухузвай кIвалах гекъигин авачирди я. Гьа ихьтин гьакъисагъвилелди чIугвазвай зегьметдин нетижа я хьи, газет акъатиз гзаф йисар я. Виликай адан 30 йисан юбилей къвезва ва чун и вакъиадиз лайихлудаказ гьазур хьана кIанзава. 
    Гила жуван суалдал къвен. Куьне газетдин 2020-йисан 31-октябрдин нумрада юкьван виш йисарин машгьур алим Магьмуд Хиналугъвидикай ва адан «ХIV-ХV виш йисара Дагъустанда ва Ширванда кьиле фейи вакъиаяр» ктабдикай малумат ганва. Адалай вилик мад са хиналугъви алим хьанва лугьузва. Ам вуж кас ятIа гьикI чирин? Квевай адакай малумат гуз женни? Де сагърай куьн! 
 
Букар ЭМИРАЛИЕВ,
Дагъустан Республикадин
Дербент шегьер, муаллим
 
    РЕДАКЦИЯДАЙ: Гьакъикъатдани юкь-ван виш йисара кьве машгьур хиналугъви алим хьанай. Газетдин алатай нумрада Расул Мегьамедова «Чир хьун патал» макъалада вичикай малумат ганвай Магьмуд Хиналугъви ХV асирда яшамиш хьанай. Адан араб чIалал кхьенвай ктаб сифте яз винел акъудна урус чIалаз элкъуьрайди чи тIвар-ван авай алим, тарихдин илимрин доктор, профессор Амри Шихсаидов я. Кьвед лагьай хиналугъви алимни А.Шихсаидова винел акъуднай. Ам Магьмудалай пуд виш йис вилик, ХII асирда яшамиш хьанай. И алим Гьаким ибн Ибрагьим ибн Гьаким ал-Лакзи ал-Хунлики ад-Дербенди я. Адан тIвар 1229-йисуз вичин дуьнья дегишарай машгьур араб тарихчи Йакъут ал-Гьамавидин «Географиядин гафарган» ктабда гьатнава. Ада Хунликидин тIвар кьадайла икI кхьенва: “(Им) Баб ал-абвабдиз мукьва шегьер я… Анай Гьакиман хва Ибрагьиман хва Гьаким ал-Лакзи ал-Хунлики ад-Дербенди акъатнава. Ам 
шафиит факигь тир. Ам вини дережадин асул факигь тир. Мусурманвилин къанунар ва ихтиярар ада ал-Газалидивай чирна. Адаз гзаф гьадисар чидай. (Гуьгъуьнлай) ам 538 йисан шабан вацра рекьидалди Бухарада яшамиш хьана.”
    А.Шихсаидоа кхьизвайвал, гьижридин 538 йисан шабан варз чи тарихдалди 1144-йисан февралдин варз я. Ибрагьиман хва Гьакимахъ вичи кIвалахай пуд чкадихъ авсиятда пуд нисб (фамилия) ава. Сад лагьайди лезгийрин Лакз гьукуматдихъ, кьвед лагьайди Хиналугъ хуьруьхъ, пуд лагьайди Дербентдихъ галаз алакъалу я. Гьакима тарс къачур ал-Газали Низамияда тарс гузвай машгьур мусурман алим тир. Адан меслятдалди Гьакима са шумуд йисуз Багъдатдин Низамияда, гуьгъуьнлай Бухарада тарсар ганай.

Комментарии к статье

Будьте первым кто оставит комментарий к статье.

Оставить комментарий

Имя:     Email:

Так же в этом номере
Къарабагъ азад хьана! Кьил кьазвачир рехнеяр РикIел хкана «Суваб» кардик ква ЦIийи рагъ
Статьи из этой рубрики
КТАБАР КIАНЗАВА Маршалдин чар Вириниз сейли хьанва Кьурагь дередин тават Хайи чIалан къадир хьуьх
ЦIИЙИ ТИЛИТ
№: 8(353)
декабрь, 2021

Скачать PDF

РУБРИКИ
Tarixin izi ilə
Gəncliyimiz – qürurumuz
Чи къагьриманар
Yubiley
Люди и судьбы
Шаирар
"Самур" - 30
Редакциядин дустар
Яран сувар
Qarabağ müharibəsi
Diqqət: İnsan taleyi!
İnam və iman
"Soyuq günəş"
ЦIийи фильм
Dünya xalqları
Чи тарих
Тарих авайвал
Müsahibə
Спасём планету
Dünya ləzgiləri
Дагъустан
Диктант
Чи кьегьалар
Редактордин гаф
Чи классикар
"Самур" - 20
Мах
ЦIийи ктабар
Жеч гьа!..
Dağıstan xalqları
И чил хайи диге я
Добрые вести
Milli Məclisə məktub
Новости Россотрудничества
Известные лезгины
Марагълу инсанар
Redaksiyaya məktub
Языки мира
Лезги чIалан месэлаяр
Квез чидани?
Известные лезгиноведы
Лезгияр вирина
Юбилей
SOS!!!
С верой в душе
"Самурдин мектеб"
Мораль
Чи адетар
Məşhur ləzgilər
Новости на все голоса
Чи хуьрер
Хъсан хабарар
Известные кавказоведы
Чи адетар
Yeniliklər
Чешне къачу!
Чакай кхьенай ...
Алимрин веревирдер
Çıxışlarımızın əks-sədası
Барка
Эпитафия
Ша, лезги чIалал рахан!
Хабарар
Тарихдин геле аваз
Поэзия
Харусенят
Этнография
Дагестан
Народы мира
Спорт
Инсанар, кьисметар
Редакциядиз чар
Чир-течир
Yeni kitablar
Фольклор
Чи сейлибур
Дайджест
Чи тавдин кIвал

ПОЛЕЗНОЕ