Регъел
Мах  |  9(335) 2019      
   Регъел тlвар алай жанавур гъвечlи чlавалай вичин къени къилихралди муькуь жанавуррилай тафаватлу тир. Ада масадан хатурдихъ хкIурдай крар ийидачир, рикl тlардай гафар лугьудачир. Къалзавайбур акурла тадиз абур къакъуддай, хъел хьайибур дустардай. Ам гъвечlизмай кьван садани адан жанавурдиз хас тушир къилихар кваз кьадачир, чlехи хьайила кстахвилер алатдайди я лугьудай. 
  Са кьадар вахтар алатна, Регъел чlехи  хьана. Къарикай са юкъуз бубади адаз лагьана:
- Пака вун чахъ галаз санал сад лагьай гъилера гъуьрчез фида. Гьазур хьухь, чан хва! 
И гафар ван хьайи Регъел къекъифна. Адаз масад гьич ахварайни рекьиз кlандачир. «Икьван набататар авай дуьньяда як паталди масадан чан къачун куьз герек я?» - лугьудай ада дидедиз фад-фад. Дидеди лагьайтlа, маса ничхирриз ван тахьурай лугьуз фад гаф дегишардай. Гъавурда акьадачир ам вичин хцин. Пи алай якIун тикеяр гъиз, «неъ» лугьуз алахъдай диде адал. Регъелаз лагьайтlа, иви какахьнавай якIукай такIан къведай. «Идакай зи руфун тlа жезва», - лугьуз катдай ам дидедин ахмуррикай.
   Гъуьрчез фидай вахт алукьна. Чlехи жанавурри са дагъдин цlегьрехъ калтугна ам кьвалан рагал акъуднавай. Адаз мад катдай рехъ амачир. Регъела цIегьрев агатна вичин кlирер адан туьтуьна акlурна кIанзавай. Цlегьрен вилериз килигай Регъел цlай илисайди хьиз са патахъ хкадар хьана. «Куьне вуч кlандатlани ая, завай масадан чан къачуз жедач», - лагьана ада жанавурриз. Регъела кlвач алтаддалди цlегь арадай акъатна. 
   Регъелан ажузвиликай чан туьтуьниз кlватl хьанвай жанавурри ам негьнавай. Хайи вахар-стхаярни гила адахъ галаз санал къекъвезвачир. Бубадивай лагьайтlа, регъуьла кьил хкажиз жезмачир. Ада ничхирри ягьанатар тавурай лугьуз Регъел кIваляй чукурна. 
   Вичин гъавурда акьазвачир хайибурувай яргъал хьана Регъел рекье гьатна. Хайибурувай яргъа ятlани, адан рикlе са гьихьтин ятIани  секинвал авай. Садни адал хъуьрезвачир, садани адан хатурдик хкlурдай гафар лугьузвачир. 
   Садра адаз сува ракъиник ял язавай хиперин чlехи хизан акуна. Абуру кагьулдаказ гирнагъиз, ихтилатдал илигнавай. Са кIел чарчар галайнихъ фейиди садани байихнач. Чепелукьдик калтугзавай кlел хабарни авачиз са  рагал акъатна. Са камни вегьенайтlа, аватдай ам. Адав агакьай Регъела кlелен кьамукай кьуна ам вичихъ ялна. Яргъалай сарарив кlел кьуна къвезвай жанавур акур хиперай гьарай акъатна. Абур цIугъ ацалтна гьарма санихъ катзавай. Абуру вирида сад хьиз жанавурдиз сеперарзавай.
   Шерзум хьайи Регъела кlел векьерал туна гъамлуз лагьана: «Заз кlел рагалай аватна кlанзвачир. Гьавиляй зун адав агатайди я». 
   И гафар ван хьайи хипер къах хьана. Жанавурди кlел туьтlуьна тун низ акурди тир? И чlавуз диде хеб чIалал атана:
- Сагърай вун! Вуна чи кlел чав вахкана. Гила чна ваз гьихьтин хъсанвал ийин? 
   Хвеши хьайи жанавурди лагьана:
- Зун куь хизандиз кьабула!
   И гафарин ван хьайи хипер ван алаз хъуьрена: 
- Жанавур хиперин суьруьда жеч гьа! Акур сада вуч лугьурай? 
- Вуч кlандатlани лугьурай ман. Мецик як кутазвачир жанавур я зун. Закай квез писвал аквадач, гаф гузва за! 
- Вуна чаз табзавачни? Чун ахвариз фейила вуна чи кlелерал вегьейтIа вучда?
- Акl ятlа куьне йифиз зи кlвачер кутlуна, завай санихъни юзаз тежервал. 
   Гьа икl, рази авуна ада хипер. 
   Йиф алукьнавай. Цавуз ацlай лацу вацран эквер гецифнавай. Хипер кьил-кьилиз яна ахвариз фенвай. 
   Садлагьана Регъелаз камарин ван хьана. Адан нерив хайи ни галукьна. Абур хиперал вегьиз гьазур хьанвай жанавурар тир. Регъела гьарайна хипер ахварай авудна. 
- Жанавурар атанва! Абуру куьн пад-пад тавунмаз ката инай!
   Хипер ахварай аватнавайтlани, жанавурдин гафарин чlалахъ жезвачир. «Адаз вичиз гишин хьанвай хьтинди я», - лугьуз фикирзавай абуру. 
   Ингье садлагьана абуруз са шумуд жанавурдин хъенер акуна. Регъела табзвачир кьван! Чанда кичl гьатай хипер гьарма санихъ  катна. 
- Гьарма санихъ катмир, там галайнихъ вач. Чlехи къванцин патав гвай дагьарда чуьнуьх хьухь! 
- Чавай мичlи чкайрай катиз жезвач, - лагьана зурзазвай ванцелди са кьуьзуь хипре.
- Ятlа зи кlвачерин тlвал ахъая. За куьн жува тухуда. Тади къачу! Абур мукьув гва!
   Са гужуналди Регъела хипер чуьнуьхарна. Чеб кьиникьикай куьтягьайди гьа ничхиррикай сад тирдан чlалахъ жезвачир хипер. Регъела вичи гайи гаф хвена. Гила ада чпиз писвал тийидайдан чlалахъ хьана хипер. Гьа йикъалай абуру Регъел чпин хизандиз кьабулна. Жанавурди гила кIелериз аявализ, абуруз ничхиррикай чан къакъуддай рекьер чирзавай. Кlелерни Регъелаз мереяр, ичер, чуьхверар  гъана гуз, адаз хвеши ийиз алахъзавай. Адан хатур виридаз пара кlанзавай. Гьа икl, Регъелаз цlийи чlехи хизан жагъана. 
Севда АЗИЗРИН
 
 

Комментарии к статье

Будьте первым кто оставит комментарий к статье.

Оставить комментарий

Имя:     Email:

Так же в этом номере
И чил хайи диге я «Самур» газет Эльбрусдин кукIушдал СтIал Сулейманаз икрамна Куьреда сувар Санал кхьини муькъвер туькIуьрна
Статьи из этой рубрики
Хъсанвилиз писвал Жив такур гъед Гатфар ЦIийи рагъ Дидеяр
ЦIИЙИ ТИЛИТ
№: 8(353)
декабрь, 2021

Скачать PDF

РУБРИКИ
Tarixin izi ilə
Gəncliyimiz – qürurumuz
Чи къагьриманар
Yubiley
Люди и судьбы
Шаирар
"Самур" - 30
Редакциядин дустар
Яран сувар
Qarabağ müharibəsi
Diqqət: İnsan taleyi!
İnam və iman
"Soyuq günəş"
ЦIийи фильм
Dünya xalqları
Чи тарих
Тарих авайвал
Müsahibə
Спасём планету
Dünya ləzgiləri
Дагъустан
Диктант
Чи кьегьалар
Редактордин гаф
Чи классикар
"Самур" - 20
Мах
ЦIийи ктабар
Жеч гьа!..
Dağıstan xalqları
И чил хайи диге я
Добрые вести
Milli Məclisə məktub
Новости Россотрудничества
Известные лезгины
Марагълу инсанар
Redaksiyaya məktub
Языки мира
Лезги чIалан месэлаяр
Квез чидани?
Известные лезгиноведы
Лезгияр вирина
Юбилей
SOS!!!
С верой в душе
"Самурдин мектеб"
Мораль
Чи адетар
Məşhur ləzgilər
Новости на все голоса
Чи хуьрер
Хъсан хабарар
Известные кавказоведы
Чи адетар
Yeniliklər
Чешне къачу!
Чакай кхьенай ...
Алимрин веревирдер
Çıxışlarımızın əks-sədası
Барка
Эпитафия
Ша, лезги чIалал рахан!
Хабарар
Тарихдин геле аваз
Поэзия
Харусенят
Этнография
Дагестан
Народы мира
Спорт
Инсанар, кьисметар
Редакциядиз чар
Чир-течир
Yeni kitablar
Фольклор
Чи сейлибур
Дайджест
Чи тавдин кIвал

ПОЛЕЗНОЕ