Квахьай хъен
Мах  |  2(328) 2019      
     Хьана, хьанач са пачагь. Ам гьикьван гужлу тиртIа,  гьа­кьванни залум тир. И залумвилин суракьар яргъариз чкlанвай. Пачагьдихъ хъел акатун патал са гъвечlи гъалатl  бес тир. Садавайни, са куьнивайни пачагьдин рикl хъуьтуьлариз, адан хъел аладариз жедачир. 
     Инсанриз чпин пачагьдикай гзаф ки­чlедай, вучиз ла­гьайтlа адак кве­кай хъел акатдатlа, тахсиркарриз  гьихь­тин жазаяр гудатlа садан акьулдиз­ни къведачир. 
     Адахъ галаз садани мукьвавал ийидачир. Пачагьдиз инсанар вичин кьиникь кlанзвайбур хьиз жедай, гьавиляй вирибур душмандай кьадай.  Пачагьди гъилибанарни фад-фад дегишардай, гагь-гагь гьабурни рекьиз тадай. И кар чиз, кичlела садани адан са гаф кьвед ийидачир. 
     Жемятдиз пачагь аквадай вил авачиртIани, кичIела садни адакай пис рахадачир. Инсанри гьич хизандин къене, агалнавай  кIвалени адан тIвар кьадачир. Къвердавай пачагь генани пехъи жезвай.
     Гьар йифиз ада чими къулав ацукьна вичин хъендихъ галаз ихтилатдай. Вичи авур кьван залумвилерикай рахадай. Гьа и карди пачагьдин рикlиз секинвал гъидай. Хъен лагьайтlа, кисна акъваздай. Адаз вичин иеси такlандай. Чlал ахъайна рахаз хьанайтlа, пачагьдиз ахьтин гафар лугьудай хьи ада… Ахмуррив адан чан къачудай. Ингье ам виридалайни гужлу инсандин хъен тиртlани, гьарайиз, гьуьжетиз, кикlиз тежез ажуз тир. 
     Хъендиз вич пачагьдин виридалайни рикI алайди тирди чизвачир. Адан авайни авачир са дуст гьам тир. Са гьадаз ахъайдай ада вичин рикl.  
Садра са капаш мух чуьнуьхай нехирчи азабар гана кьейи  пачагь адет тирвал къулав ацукьнавай. Къула цlай кузвай. Ингье цлал алай хъен и гъилера секинзвачир,  са вуч ятlани лугьуз кlанз юзазвай. 
     Пачагьдиз цlа гар акьазвайди хьиз хьана. Тадиз къарагъна  дакlарризни ракIарриз килигна ада. Гар къведай чка авачир. ЯтIани хъен сакlани секин жезвачир.    Вичин хъенди чlалаз килигзамачирди акур пачагьдик хъел акатна, адаз ван алаз ахмурарна. И чlавуз хъен садлагьана пачагьдин винел атана. Пачагьдай ахьтин гьарай акъатна хьи, адан ван кьуд патаз чкlана. Чан туьтуьниз кlватl хьанвай, иесидин крариз эхи хъжезмачир хъен рак ахъайна катна. Адаз иеси рикlел хквен тийидай  яргъа са чкадиз физ кIанзавай. 
     Пачагьдин ял атlанвай. Адавай гафни лугьуз хъжезмачир. 
     Экуьнахъ пачагьдин гъилибанриз аламатдин кар акуна. Адалай гъейри виридахъ хъен авай. «Нисин туш хьи, хъен квахьдайвал. Квахьнайтlа виридан хъенер квахьдай ман», - лугьуз абуру кушкушзавай. Са герендилай «пачагьдихъ хъен амач», «ам эсиллагь пачагь туш» лагьай хабарар вириниз чкlана. 
     Пачагь лагьайтlа, вич-вичел аламачир. Хъендихъ галаз санал адан кьарайни квахьнавай. Кьил квадарнавай ам датIана хъендик гел­къвезвай.
Инсанар им вучтин сир ятIа чирун патал пачагьдин имаратдин вилик кIватI хьана. «Хъен авачир пачагь жеч гьа! Аквар гьаларай, им инсандин кlалубда гьатнавай кускафтар я. Гьавиляй ада чи кьилел икьван зулумар гъизвай кьван» лугьуз рахаз­вай абур. 
     Пачагьдин имаратдин варар ахъа хьайила абуруз  эвелан  пагьливандин акунар авай жегьил касдин чкадал гужуналди кам вегьизвай, кичlела рангар атIанвай, вилера диливилин цlаяр къугъвазвай са кьуьзек акуна. 
     Шумуд йисара чпин чанда кичl кутурди, вишералди инсанрин чан къачурди и ажуз кьуьзек тирдан гъа­вурда акьурла инсанри пачагь чукурна. 
     Хъен катай пачагь дили хьана чуьллера гьатна. 
 
АЗИЗРИН Севда

Комментарии к статье

Будьте первым кто оставит комментарий к статье.

Оставить комментарий

Имя:     Email:

Так же в этом номере
Шагь дагъдин ценера Руьгь квахьайтIа вучда? Görüş oldu, amma düyün açılmadı Нужен новый закон Чун гьикI муьтIуьгъарзавай?
Статьи из этой рубрики
Хъсанвилиз писвал Жив такур гъед Гатфар ЦIийи рагъ Дидеяр
ЦIИЙИ ТИЛИТ
№: 6(351)
сентябрь, 2021

Скачать PDF

РУБРИКИ
Шаирар
"Самур" - 30
Люди и судьбы
Yubiley
Чи къагьриманар
Tarixin izi ilə
Gəncliyimiz – qürurumuz
Müsahibə
Dünya ləzgiləri
Яран сувар
Diqqət: İnsan taleyi!
İnam və iman
Спасём планету
Qarabağ müharibəsi
Редакциядин дустар
Редактордин гаф
Дагъустан
Диктант
Чи кьегьалар
Чи классикар
"Самур" - 20
Мах
И чил хайи диге я
Жеч гьа!..
Dağıstan xalqları
ЦIийи ктабар
Milli Məclisə məktub
Языки мира
Марагълу инсанар
Redaksiyaya məktub
Лезги чIалан месэлаяр
Известные лезгины
Новости Россотрудничества
Добрые вести
Квез чидани?
Юбилей
Лезгияр вирина
SOS!!!
Известные лезгиноведы
С верой в душе
"Самурдин мектеб"
Мораль
Чи адетар
Məşhur ləzgilər
Чи хуьрер
Новости на все голоса
Известные кавказоведы
Хъсан хабарар
Чи адетар
Yeniliklər
Алимрин веревирдер
Чакай кхьенай ...
Чешне къачу!
Çıxışlarımızın əks-sədası
Ша, лезги чIалал рахан!
Эпитафия
Барка
Хабарар
Харусенят
Поэзия
Этнография
Тарихдин геле аваз
Дагестан
Народы мира
Спорт
Инсанар, кьисметар
Редакциядиз чар
Чир-течир
Yeni kitablar
Фольклор
Дайджест
Чи сейлибур
Чи тавдин кIвал

ПОЛЕЗНОЕ