Квез чидани?
"Самурдин мектеб"  |  6(322) 2018      

Дербентдин дегь тIварар

     Къафкъаздин виридалайни дегь шегьеррикай тир Дербентдал тарихда шумудни са тIвар хьана. Мугьаммад Аваби Акташиди XVI-XVII виш йисара IХ-Х йисарин араб ва фарс тарихчийрин эсеррикай, гьакIни а девирдин хроникайрикай менфят къачуна кхьенвай вичин «Дербентнаме» эсерда къа­лурнавайвал, Дербентдиз Дагъус­тандин халкьари чпин тIварар ганай. Аварри ва даргийри адаз Чулли, Чурул, лезги чIалан группадик акатзавай халкьари Цали лагьанай. Эхиримжиди «цал» хьтин мана гузвай гаф я.
     Лезгийри Дербентдиз Кьвевардилай гъейри Цални лугьузвай. Чи бубайри шегьердал Цал тIвар Дербентдин кIеледихъ галай, Къаф­къазда вичелай чIехиди авачир цал фикирда кьуна эцигнай.

 

ТIварар сад хьтин хуьрер
     
     Чи чIалан  группадик акатзавай табасаран чIал диде чIал тир лезги чIалакай арадиз атанвайди са бязи хуьрерин тIварарини субутзава. Месела: а) ЦIелегуьн (лезги хуьр) ва ЦIелегуьн (табасаран хуьр); б) Бахцугъ, Ахниг (лезги хуьрер) ва Бахнигъ, Ахнигъ (табасаран хуьрер); в) КIутIул (лезги хуьр) ва КIутIул (табасаран хуьр); г) Хипеж (лезги хуьр) ва Хилипенджак (табасаран хуьр); д) ЦIинитI (лезги хуьр), ТинитI (табасаран хуьр) ва мсб.
     Мад са делил. Археологри лугьузвайвал, сад хьтин тIварар алай лезги хуьрер табасаран хуьрерилай къадим я. Маса чкайра цIийи хуьрерин бине кутадайла куьгьне хуьруьн тIвар эхцигун лезгийрин адет тир. Гьавиляй чахъ тIварар сад хьтин гзаф хуьрер ава. 
 

Комментарии к статье

Будьте первым кто оставит комментарий к статье.

Оставить комментарий

Имя:     Email:

Так же в этом номере
И чил хайи диге я Сулейманан чIехи тIвар По следам предков Камарван Халкьдин дамах тир шаир
Статьи из этой рубрики
Чи ибараяр "Самур" газетдин дустар Ша, лезги чIалал рахан! Öyünməli məktəb Алимдин цIийи ктаб
ЦIИЙИ ТИЛИТ
№: 8(353)
декабрь, 2021

Скачать PDF

РУБРИКИ
Tarixin izi ilə
Gəncliyimiz – qürurumuz
Чи къагьриманар
Yubiley
Люди и судьбы
Шаирар
"Самур" - 30
Редакциядин дустар
Яран сувар
Qarabağ müharibəsi
Diqqət: İnsan taleyi!
İnam və iman
"Soyuq günəş"
ЦIийи фильм
Dünya xalqları
Чи тарих
Тарих авайвал
Müsahibə
Спасём планету
Dünya ləzgiləri
Дагъустан
Диктант
Чи кьегьалар
Редактордин гаф
Чи классикар
"Самур" - 20
Мах
ЦIийи ктабар
Жеч гьа!..
Dağıstan xalqları
И чил хайи диге я
Добрые вести
Milli Məclisə məktub
Новости Россотрудничества
Известные лезгины
Марагълу инсанар
Redaksiyaya məktub
Языки мира
Лезги чIалан месэлаяр
Квез чидани?
Известные лезгиноведы
Лезгияр вирина
Юбилей
SOS!!!
С верой в душе
"Самурдин мектеб"
Мораль
Чи адетар
Məşhur ləzgilər
Новости на все голоса
Чи хуьрер
Хъсан хабарар
Известные кавказоведы
Чи адетар
Yeniliklər
Чешне къачу!
Чакай кхьенай ...
Алимрин веревирдер
Çıxışlarımızın əks-sədası
Барка
Эпитафия
Ша, лезги чIалал рахан!
Хабарар
Тарихдин геле аваз
Поэзия
Харусенят
Этнография
Дагестан
Народы мира
Спорт
Инсанар, кьисметар
Редакциядиз чар
Чир-течир
Yeni kitablar
Фольклор
Чи сейлибур
Дайджест
Чи тавдин кIвал

ПОЛЕЗНОЕ