Квез чидани?
"Самурдин мектеб"  |  6(322) 2018      

Дербентдин дегь тIварар

     Къафкъаздин виридалайни дегь шегьеррикай тир Дербентдал тарихда шумудни са тIвар хьана. Мугьаммад Аваби Акташиди XVI-XVII виш йисара IХ-Х йисарин араб ва фарс тарихчийрин эсеррикай, гьакIни а девирдин хроникайрикай менфят къачуна кхьенвай вичин «Дербентнаме» эсерда къа­лурнавайвал, Дербентдиз Дагъус­тандин халкьари чпин тIварар ганай. Аварри ва даргийри адаз Чулли, Чурул, лезги чIалан группадик акатзавай халкьари Цали лагьанай. Эхиримжиди «цал» хьтин мана гузвай гаф я.
     Лезгийри Дербентдиз Кьвевардилай гъейри Цални лугьузвай. Чи бубайри шегьердал Цал тIвар Дербентдин кIеледихъ галай, Къаф­къазда вичелай чIехиди авачир цал фикирда кьуна эцигнай.

 

ТIварар сад хьтин хуьрер
     
     Чи чIалан  группадик акатзавай табасаран чIал диде чIал тир лезги чIалакай арадиз атанвайди са бязи хуьрерин тIварарини субутзава. Месела: а) ЦIелегуьн (лезги хуьр) ва ЦIелегуьн (табасаран хуьр); б) Бахцугъ, Ахниг (лезги хуьрер) ва Бахнигъ, Ахнигъ (табасаран хуьрер); в) КIутIул (лезги хуьр) ва КIутIул (табасаран хуьр); г) Хипеж (лезги хуьр) ва Хилипенджак (табасаран хуьр); д) ЦIинитI (лезги хуьр), ТинитI (табасаран хуьр) ва мсб.
     Мад са делил. Археологри лугьузвайвал, сад хьтин тIварар алай лезги хуьрер табасаран хуьрерилай къадим я. Маса чкайра цIийи хуьрерин бине кутадайла куьгьне хуьруьн тIвар эхцигун лезгийрин адет тир. Гьавиляй чахъ тIварар сад хьтин гзаф хуьрер ава. 
 

Комментарии к статье

Будьте первым кто оставит комментарий к статье.

Оставить комментарий

Имя:     Email:

Так же в этом номере
И чил хайи диге я Сулейманан чIехи тIвар По следам предков Камарван Халкьдин дамах тир шаир
Статьи из этой рубрики
Чи ибараяр "Самур" газетдин дустар Лезги аялар патал сайт Яран сувар Гуьзел муаллим
ЦIИЙИ ТИЛИТ
№: 7(352)
октябрь, 2021

Скачать PDF

РУБРИКИ
Шаирар
"Самур" - 30
Люди и судьбы
Yubiley
Чи къагьриманар
Tarixin izi ilə
Gəncliyimiz – qürurumuz
Müsahibə
Dünya ləzgiləri
Яран сувар
Diqqət: İnsan taleyi!
İnam və iman
Спасём планету
Qarabağ müharibəsi
Редакциядин дустар
Редактордин гаф
Дагъустан
Диктант
Чи кьегьалар
Чи классикар
"Самур" - 20
Мах
И чил хайи диге я
Жеч гьа!..
Dağıstan xalqları
ЦIийи ктабар
Milli Məclisə məktub
Языки мира
Марагълу инсанар
Redaksiyaya məktub
Лезги чIалан месэлаяр
Известные лезгины
Новости Россотрудничества
Добрые вести
Квез чидани?
Юбилей
Лезгияр вирина
SOS!!!
Известные лезгиноведы
С верой в душе
"Самурдин мектеб"
Мораль
Чи адетар
Məşhur ləzgilər
Чи хуьрер
Новости на все голоса
Известные кавказоведы
Хъсан хабарар
Чи адетар
Yeniliklər
Алимрин веревирдер
Чакай кхьенай ...
Чешне къачу!
Çıxışlarımızın əks-sədası
Ша, лезги чIалал рахан!
Эпитафия
Барка
Хабарар
Харусенят
Поэзия
Этнография
Тарихдин геле аваз
Дагестан
Народы мира
Спорт
Инсанар, кьисметар
Редакциядиз чар
Чир-течир
Yeni kitablar
Фольклор
Дайджест
Чи сейлибур
Чи тавдин кIвал

ПОЛЕЗНОЕ