Чи медениятдин кIвал
Харусенят  |  6(322) 2018      
     Манкъулидхуьряй чIехи къул­лугъ­рал вуж эцигайтIани, хуьруьн ма­йишатдин крарихъ вуж гел­къвей­тIани, райондин меркезда къул­лугърал вуж алаз хьайитIани, абур вири ме­дениятдихъ ялдайбур, харусенятдиз къи­мет гуз алакьдайбур, са гафуналди, ярат­мишунрал рикI алайбур жеда. Аял чIавуз жуваз ван хьайи:      «Наруллагьан рикI куда хуьруьнвийрихъ. Хуьруьн юкьвал гьихьтин медениятдин дарамат эцигиз тунватIа аку…», «Рзабега нагьакьан крариз рехъ гу­дач, хуьре къайда-къанун ава, ацукьун-къарагъун ава, чIехиди-гъвечIиди ава…», – лугьудай гафар зи рикIел къедалди алама. Алай вахтунда райондин крар кьилиз акъудзавай органдин векил тир Абдурагьман Манатилованни гзаф рикI ала медениятдал. Вичизни халкьдин манийяр, баядар пара кIанда. Гьа икI, чи хуьре медениятдиз къимет гуда элди. Зи ихтилатни хайи хуьруьн медениятдин кIваликай я.
     Совет гьукумат туькIуьр жедалди чи хуьре мискIин авайди тир. Болшевикар атайдалай кьулухъ адакай клуб хьана. Гзаф йисара ина концертар, ижласар, театрдин тамашаяр, маса мярекатар кьиле фена, кинояр къалурна, сечкияр тешкилна. И дарамат уьцIуьзвайвиляй, 60-70-йисара хуьре цIийи медениятдин кIвал эцигун а вахтунда хуьруьн Азизбегован тIварунихъ галай совхоздин ди­ректор хьайи Наруллагь Къадимова хиве кьуна. Касди лагьайвални авуна. Адан регь­­бервилик кваз хуьре гзаф эцигунар кьи­лиз акъуднай. Н.Къадимова эцигиз тур гьамбарханаяр, идарадин дараматар, гьа­мамар, фермаяр, хуьруьн майишатдихъ галаз алакъалу эцигунар мисал яз къалуриз жеда. А касди акьван кIвалахар кьилиз акъуднай хьи, гилани адан тIвар хуьруьнбуру чIехи гьуьрметдивди кьазва. 
Совет гьукумат чикIайдалай къулухъ са кьадар эцигунар терг хьана. Ингье хуьруьн юквьал алай медениятдин кIвалин иер дарамат манкъулидхуьруьнвийрин дамах яз амукьна. Гзаф хуьрерин даим дапIар алай клубрилай тафаватлу яз чи хуьруьн медениятдин кIвал са юкъузни агалайди туш. Суварин йикъариз ина концертар, тамашаяр кьиле тухуда.
     Медениятдин кIвалин сифте регьберрикай сад хьайи Нурбала Эбиеван девирдани гьар вацра шад мярекатар тухудай ина. Са суварни кон­церт галачиз, сувариз талукьарнавай мя­­­­рекат галачиз кьиле фидачир. Ман­къу­лид­хуьруьнвийри Самед Вургъунан «Ва­къиф» драма ахьтин шанкьунивди сегьнедал эциг­най хьи, исятдани кимел, межлисрал ада­кай рахазва.
     Нурбала Эбиевахъ галаз санал мад са кас­ди кIвалахзавай ина. Ам медениятдин крарин кьиле авай Гьейбет Уружов тир. И кьве касди кIвалахзавай вахтунда медениятдин кIвале «Дуствал» тIвар алай эстрададин ансамбль арадал атанай. Ансамблдин ре­гьбер Гьабибулла Сеферова кларнетдал, На­зим Манатилова гитарадал, Шагьбаз Гьа­жимурадова аккордеондал, Багьаддин Магьсимова чIехи далдамрал, Сердер Жаб­­раилова синтезатордал тамамарзавай ма­кьамри маса хуьрерин агьалиярни чпихъ ялнай. Ан­самблдин репертуарда авайди хайи чIалал туь­кIуьрнавай, халкьдин руьгьдив къвезвай манияр тир. Алай вахтунда вичин гурлу ванцелди Манкъулидхуьруьн мел-меж­лисар рекье гузвай Вуькъар Султановни «Дуст­вал» ансамблдик квай.
     Са шумуд йис инлай вилик Бакудавай «Сувар» Лезги Манийринни Кьуьлерин Ан­самбль илифнай Манкъулидхуьруьз. АцIан­вай залда кьиляй-кьилди гурлу ка­паралди кьиле фенай концерт. Эхирдай ансамблдин регьбер, чи тIвар-ван авай кхьираг Седакъет Керимовадиз гаф гайила ада лагьанай: – За и концерт вини дережада кьиле финиф, куь хуьруьн же­мятдин харусенятдал икьван рикI хьунухь авсиятда куь медениятдин кIвализ цIийи пердеяр къачуда.
     Са тIимил вахтар алатайла С.Ке­римовади хуьруьз пердейрин комплектар ракъурнай. Алай вахтунда и пердейри ме­дениятдин кIва­лин сегьнедиз ва кабинетриз кутугай иервал гузва.
     И вакъиайрилай гзаф вахтар алатнава… Нурбала Эбиева дуьнья дегишарнава, Гьейбет Уружов пенсиядиз экъечIнава. Меденият кIва­лин коллектив дегиш хьанва. Адаз алакьунар авай, рикI мурадрив ацIанвай са жегьилди – Элвин Мегьамедгьасанова регьбервал гузва. Фад-фад хуьруьн жегьилрихъ, мектебдин аялрихъ галаз санал лезги чIалал гъвечIи тамашаяр, КВН-ар, концертар тешкилзава Элвина. Вичелай алакьдайвал чи меденият, чи чIал хуьз алахъзава ам. И карда адаз меденият кIвалин кIвалахдарар тир Фейзуллагь Ха­метова, Рагьман Меликмамедова, Серия Ярметовади ва Къизтамам Ярметовадини мукьувай куьмекар гузва.
     Хайи хуьр… За дамахзава валди. Вучиз лагьайтIа вун шаирар тир Кесиб Абдуллагьан, Забит Ризванован, Медет Эрзиманован, Шихзада Веледован, манидар Физеммед Ку­ругълиеван, Дагъустандин лайихлу чIугвар Сейфеддин Сейфеддинован ватан я. Ништа, и хуьряй мад гьикьван кьегьал рухваяр акъатдатIа!
 
Роза ГЬАЖИМУРАДОВА
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Комментарии к статье

Будьте первым кто оставит комментарий к статье.

Оставить комментарий

Имя:     Email:

Так же в этом номере
И чил хайи диге я Сулейманан чIехи тIвар По следам предков Камарван Халкьдин дамах тир шаир
Статьи из этой рубрики
«Сувар» ансамблдин 20 йис! Решадан шегьре рехъ Розадин мурад Festivalda ləzgi musiqi səsləndi “Шарвили” эпосдин сувар
ЦIИЙИ ТИЛИТ
№: 6(351)
сентябрь, 2021

Скачать PDF

РУБРИКИ
Шаирар
"Самур" - 30
Люди и судьбы
Yubiley
Чи къагьриманар
Tarixin izi ilə
Gəncliyimiz – qürurumuz
Müsahibə
Dünya ləzgiləri
Яран сувар
Diqqət: İnsan taleyi!
İnam və iman
Спасём планету
Qarabağ müharibəsi
Редакциядин дустар
Редактордин гаф
Дагъустан
Диктант
Чи кьегьалар
Чи классикар
"Самур" - 20
Мах
И чил хайи диге я
Жеч гьа!..
Dağıstan xalqları
ЦIийи ктабар
Milli Məclisə məktub
Языки мира
Марагълу инсанар
Redaksiyaya məktub
Лезги чIалан месэлаяр
Известные лезгины
Новости Россотрудничества
Добрые вести
Квез чидани?
Юбилей
Лезгияр вирина
SOS!!!
Известные лезгиноведы
С верой в душе
"Самурдин мектеб"
Мораль
Чи адетар
Məşhur ləzgilər
Чи хуьрер
Новости на все голоса
Известные кавказоведы
Хъсан хабарар
Чи адетар
Yeniliklər
Алимрин веревирдер
Чакай кхьенай ...
Чешне къачу!
Çıxışlarımızın əks-sədası
Ша, лезги чIалал рахан!
Эпитафия
Барка
Хабарар
Харусенят
Поэзия
Этнография
Тарихдин геле аваз
Дагестан
Народы мира
Спорт
Инсанар, кьисметар
Редакциядиз чар
Чир-течир
Yeni kitablar
Фольклор
Дайджест
Чи сейлибур
Чи тавдин кIвал

ПОЛЕЗНОЕ