Фигъилдар
Мах  |  4(320) 2018      
     Гатун чими югъ тир. Тарцин хъендик ярх хьана вичин ичIи руфунал кап алтадзавай сикIрен яп-яру хамуни ракъиник цIарцIар гузвай. Накьанлай гъуьрчез экъечIнавай сикIрез недай затI жа­гъизвачир. Вучин-гьикIин лугьуз хияларзавай сикIрез садлагьана валарин арада са квехъ ятIани гелкъвезвай муьнуьгъ акуна.
     - Гьей, муьнуьгъ стха! - лагьана ада ван алаз. 
     СикI акур муьнуьгъ къах хьана. Муьнуьгъдай ван акъат тавурла ада хълагьна:
     -  Вазни бегьем каш физвай хьтинди я. Вилик квай юкъуз заз вун недай фикир авай, гила ви хкатай кIарабар акуна иштагь квахьна зи.
     - Я сикI, зи як векъиди я. Гена вуна зун тIуьн тавурди, тахьайтIа як ви туьтуьна акIидай. 
     - Вун  акьуллу гьайван  я, - лагьана сикIре. -. Хук ацIуриз кIанзватIа, за лагьайвал ая.  Тамун юкьва авай кьуьзуь гийин тарцин хъалхъамдиз гьахьна, хурушум хьайила кичIерардай ванер акъуд. Амай кIвалахар зи хивез вегь. 
     Гьа икI, муьнуьгъни сикI  тамун гьайванар алцурардай икьрардал атана. 
     Рагъданихъ тама садлагьана  чандик зурзун кутадай ванер гьатна.  Гьайванрик кичI акатна. Абуру сад-садавай им вучтин ван я лугьуз хабар кьазвай, ингье садазни чизвачир. Гьайванрик къалабулух акатнаваз акурла сикI валарин арадай акъатна вич катдалди галатнавайди хьиз къалурун патал пелешдаказ векьерал  ярх хьана. Икьван гагьди садрани сикI гьалсуз яз такур гьайванар адан кьилел алтIуш хьана.
     - Ваз вуч хьанва, я сикI? - хабар кьуна абуру.
     - Жузамир, са гужуналди за жув адан  сарарикай хкудна. ТIимил амай ада зун пад-падна нез, - сикIре вичин яргъи тумунив тапаррай вилин накъвар михьна.
     - Вуж я ам, вун никай рахазва?
     - ГьикI вуж я, квез хабар авачни?! Тарцин хъалхъамда муг авунвай, 
юкъуз ксуз, йифиз тама гъуьрчез экъечI­завай аждагьан.  Къетне уфни талана са ялце са севни кьве жанавур хъуьткьуьнна ада зи вилик. Тух тахьана зал вегьенвай, са гужуналди хкатна зун адан хурукай. 
     И гафарин ван хьайи гьайванрин  чанда кичI гьатна. Гьарада вичин шараг мукьув агудна гьикI ийин, вуч ийин лугьуз фикирзавай. ВакIа сикIревай хабар кьуна:
     - Бес чна гила вуч ийин? Чи шарагар адан гъиле гьатайтIа вучда?
     - Куьн чидач, за жував агат тавурай лугьуз гьар юкъуз тарцин хъалхъамдиз са верчни кьве  гъед вегьида. Тух хьана залай гъил къачурай. 
     СикIре и гафар гьикI лагьанатIа, вири адан чIалахъ хьана. Абур недай зун-вун жагъуриз фена.  Са кьадар вахтундилай абур «аждагьандин» мукав агатиз,  анал недай затIар таз, ам ахварай аватдалди тадиз элкъвена хъфиз хьана. Йиф алукьайла сикIрени муьнуьгъди садазни таквадайвал гьайванри гъанвайбур пайна недай. ЧIехи пай сикIре вичиз, гъвечIи пай муь­нуьгъдиз гудай.  Нез-хъваз и кьвед хъсан якIа-чIарчIе гьатнавай. 
     Садра тух хьана хиялриз фейи муьнуьгъди вечрен кIараб кьарпIа-кьарпI ийиз жакьвазвай сикIрез лагьана:
     - Я сикI стха, им вучтин кар я? Зи кIвалах видалай гзаф четин я. Зун экуьн яралай варз акъатдалди хъал­хъамда кис хьана, юзан тийиз,  кьарайни текъвез ава. Вун лагьайтIа, гьайванри гъайибур нез, къацу векьерал ярх хьана хамуниз рагъ гуз, кефина ава. Вучиз тIуьн-хъунин чIехи пай вал, гъвечIи пай зал гьалтна кIанзава?
     - Кьей хва муьнуьгъ, зун хьаначиртIа, ваз ихьтин кефер ахварайни аквадачир. Ацукьай чкадал вал гьикьван тIуьн гьалтзаватIа аку. Гишин береяр ви рикIелай алатнавай хьтинди я. 
     Муьнуьгъдиз хълагьдай гаф жагъанач. Гьа икI, мад са кьадар чIавар алатна.  Гагь-гагь сикIре гьайванрин мукар чукIуриз, ам  аждагьандин кIвалах я лугьуз вири алцурардай. Авам гьайванарни адан гафарин чIалахъ жедай. Аждагьандин кух ацIурун патал генани пара савкъватар жагъуриз алахъдай.
     Къарилай са къуз, гьайванар аждагьандиз паяр гваз атай чIавуз,  хъалхъамдай цIугъдин ванер акъатна. Ибур адетдин ванер тушир. Недалди яцIу хьанвай муьнуьгъ акIана юза тежез амай. Чанда кичI гьатнавай  муьнуьгъдин ван вири  тамуз чкIанвай. Куьмек галачиз мукай экъечIиз тежедайдан гъавурда акьурла муьнуьгъдин чара атIана, ада гьайванриз эверна:
     - Я вахар-стхаяр, куьмек це! Зун инай акъуд, зи рикI пад жезва! 
     Чпиз икьван гагьди гьад кьурди муьнуьгъ тирди чир хьайи гьайванри кIвенкIве ам хъалхъамдай акъудна, ахпа ял атIудайвал са шумудра чилел гьалчна. Ингье хъел элекьзавачир абурун сакIани. Чара атIай муьнуьгъди и кар сикIрен фигъил тирди хиве кьуна. Гила гьайванар сикIрен чандал гьавалат хьана. Пиди кьуна,  руфун чиливай физвай сикIревай катизни жезмачир. Фигъилдар сикI гьайванри тарцин хъалхъамдиз вегьена. Яхун хъжедалди амукьна сикI гьана. 
 
АЗИЗРИН Севда

Комментарии к статье

Будьте первым кто оставит комментарий к статье.

Оставить комментарий

Имя:     Email:

Так же в этом номере
КцIар райондин Мучугъ хуьр Ləzgi çörəyi Чи аямдин СтIал Сулейман Мучугъ Bakıya köməyə gələn ləzgilər
Статьи из этой рубрики
Жив такур гъед Хъсанвилиз писвал Гатфар Жегьил пачагьдин гъалатI Жанавур жез кIан хьайи хеб
ЦIИЙИ ТИЛИТ

РУБРИКИ

ПОЛЕЗНОЕ