ЛалакI
Мах Мах  |  2(318) 2018      
     Йиф алукьнавай. Хуь­руьнвияр гьармад вичин кIвале авай. ДакIарра кузвай эквер сад-сад туьхуьзвай. Тек са зуьрнечи ТIа­йиб тир ксанвачирди. Дарвилери бас­рух гана юкь какур хьанвай и юкьван яшарин кас кьуьзеказ ухшар тир. 
     Адаз йифен бере гзаф кIандай, вучиз лагьайтIа и чIавуз хуьруьз секинвал чкIидай, адан хатурдихъ хкIурдай касни жедачир. И чIавуз ТIайиб вичин рикI алай кIвалахдив эгечIдай. И кIвалах зуьрнеяр расун тир. И кар ада акьван рикI алаз ийидай хьи, килигдай кьве вил кIандай: чукIулдив кIарасдин къен акъудна, винел иер нехишар атIудай. ТIайибан кIвалин цларикай кьиляй-кьилди ада раснавай зуьрнеяр куьрсарнавай. Сятралди, гъилер пих жедалди кIвалахдай ада. 
     Югъ ахъа хьун кумазни ам  зуьрнеяр чантада туна, «са кьвед хьайитIани маса гуз жедатIа акван» лагьана базардиз рекье гьатдай. КIваляй акъатайла адан гуьгъуьна хуьруьн аялар гьатдай. Касдикай ягьанатиз хъуьредай абур: «Килиг садра, чи зуьрнечиди цIийи зуьрнеяр раснава. ЛалакI устIардин зуьрнедай гьихьтин ванер акъатдатIа?»  - лугьуз югъ гудачир ТIайибаз гадайри. 
     ТIайиб гъвечIи чIавалай лалакI тир, гьавиляй вичин яшарин аялрихъ акахьдачир. «ЛалакI» гафуникай хъел къведай адаз, хъел акатайла мез генани кIевиз галкIидай. Аялрин вягьтедай тефиз ам инсанривай кьакьатна. Фад-фад ялгъуз къекъвезвай ТIайибаз хуьруьнбуру «ЛалакI зуьрнечи» лакIаб акьалднавай. 
ТIайибан рикI анжах вичин  зуьрнейрихъ галаз ялгъуз  амукьайла ахъа жедай. Ихьтин чIавара адан рикIелай вири четинвилер алатдай, чина хъвер гьатдай.
Зул атанвай. И патара ихьтин къайи зул садрани хьайиди тушир. КIарабра зуз гьатзавай къа­юкай. Лежберри цIийиз цанар цана куьтягьнавай. Хуьр живедин лацу яргъандик акахьнавай. 
     Экуьнахъ дакIардай килигайла ТIайибаз аламатдин кар акуна. Адан сал кьиляй-кьилиз чIулав тир. «Жив са йифен кьене цIрана жал?» - кушкушна ада.  Вил илисна килигайла ТIайибаз абур пехъер тирди чир хьана. Каш фенвай пехъер тIуьн жагъурун патал цанар цанвай никIерални саларал гьавалат  хьанвай. Чпин хци кIуфарив чиликай къуьлуьн тварар хкудзавай абуру. Авайбур тIимилди хьиз, абурув пехъерин цIийи лужарни агатзавай. 
     ТIайибан кьарай атIанвай: «Ибур чукур тавуртIа, цанар терг жеда, амукьда вири гишила», - фикирна касди. Варарай акъатай адаз  къуншийрин саларни пехъери алтIушнаваз акуна. Икьван пехъер инсанриз садрани акурди тушир. Къуншияр тIвалар, паяяр гваз абур чукуриз алахънавай. Ингье пехъерал чин алай. Садбуру инсанрални вегьизвай. Пехъерин вягьтедай къвез тахьайла инсанар кичIела чпин кIвалериз гьахьна. Абуру шерзум хьана дакIаррай  чпин цанар тергзвай пехъериз килигзавай. 
     ТIайиб вучин-гьикIин лугьуз амай. Адет яз гьар гъилера вичин рикIе заланвал гьатайла ада гъиле зуьрне кьадай. Гилани ада цлакай куьрсарнавай зуьрне алудна са векъи макьамдал илигна. Зуьрнедин ванцикай дакIардин шуьшеяр зурзуна. Им акурла ТIайиба дакIар ахъайна шанкьунивди илигна маса макьамдал. Зуьрнедин ванцикай кичIе хьайи пехъер чIулав циф хьиз цавуз хкаж хьана. Им акуна пагь атIана ТIайибан. Ингье адан хвешивал яргъалди фенач. Са герендилай пехъерин кьушунди ТIайибан сал цIийи кьилелай чIулаварна. ТIайиба мад гъилера зуьрне кьуна. Гила адан ван генани хциз акъатзавай. И дяведа ТIайиба душмандин кьушун рамна. Пехъер сад амай кьван квахьна. 
     ДакIардай ТIайибан сал лацу яз акур къуншийри ягьанатна: «Аку садра, вичин сал михьи яз акуна ЛалакIди хвешила зуьрнедал ягъизва».  Пехъеризни ЛалакIдихъ галаз кьил кьаз кIанзавач жеди», - лагьана сада. 
     И чIавуз ТIайиба вичин кIвале авай кьван зуьрнеяр вири чантада туна тадиз къецел акъатна. Икьван гагьди чпин ракIар сад­рани гатун тавур ТIайиб акурла къуншийриз лугьудай гаф жагъа­нач. ЛалакI ТIайиба гафни талана чантадай зуьрнеяр акъудиз абурув вугузвай. ТIайибан фикир кьатIай хьуьруьнбуру гьарада вичелай алакьдайвал зуьрне ягъана. Пехъерик кичI акатнавай, абур лав гатаз чилинни цавун арада амай. Гьа икI, ТIайиба вири кIвалерин ракIарар гатана. Икьван гагь­ди вичикай ягьанатзавай аял­ри гила адаз куьмек гузвай. ТIайибахъ галаз санал хуьруьнбуруз зуьрнеяр пайзавай абуру. 
     Хуьруьз гьатнавай зуьрнейрин хци ванцин вилик акъвазиз хьанач пехъеривай. Квахьна абур сад амай кьван и патарай. Хвешила жемятди ТIайибаз разивал къалурна, адан гевилар къачуна. 
     Гьа йикъалай ТIайиб хуьруьн гьуьрметлу касдиз элкъвена. 
 
 АЗИЗРИН Севда

Комментарии к статье

Будьте первым кто оставит комментарий к статье.

Оставить комментарий

Имя:     Email:

Так же в этом номере
И чил хайи диге я “Самур” чи мектеб я Дидед чIалаз икрамна Редакторди кьиле тухвана “Лезгинкадал” илига
Статьи из этой рубрики
Гатфар Жив такур гъед Хъсанвилиз писвал Жедайди я Кьве вах
ЦIИЙИ ТИЛИТ
№: 7(323)
август, 2018

Скачать PDF

РУБРИКИ

ПОЛЕЗНОЕ