Кьве кагьулди
Мах  |  11(316) 2017      
     Хьана кьван, хьанач кьван, са къарини кьуьзек. Кьуьзек кагьул, кар алакьдачир сад тир. Къа­ридивай адан квелинвал эхиз жедачир, датIана  гъуьнтl гудай ада вичин итимдиз. 
     Садра  къариди кьуьзеказ хьран кIвалин  ханвай ракIар гуьнгуьна хтур лагьана, фена кlвалин кlвалахар ийиз. Итимди рак хкудна, тарцин кlаник эцигна.      Садлагьана квелин хьайи ам гьанал ахвариз фена.  Къаридиз хтайла акуна хьи, я хьран кIвалик рак кумач, я ана авай хъуьтIуьн раж. Къариди вичин  чан туьтуьниз гъайи  кьуьзек кIваляй чукурна. 
     Кьуьзек квелинз-квелинз там галайнихъ  фена. Йиф алукьайла касдиз мукьув гвай тарцин кlаник ярх хьана са вил ахвар ийиз кlан хьана. Ам тарцихъ агалтун кумазни тама чанда кичI твадай са ван гьатна. На лугьумир, инал сев ксанвай кьван. Касди севрелай, севре касдилай кlевиз гьарайзавай. Севрез вичикай кичlе хьанвайди кьатIайла  кьуьзек  мягьтел хьана.
     -  Севрезни инсандикай кичIе женни? - лагьана жузуна ада.
     - Зун вуна лугьудай северикай туш. Заз гьар са куьникай кичlезвайди я.
     - Инсанрикай кичlедай вун гьихьтин сев я?   
     - Жувни гъавурда акьазвач. «Вун хьтин кичехъан зи вилериз тахкурай» лагьана папа зун кумадай чукурнавайди я.
     - Вунни зун хьиз ава хьи, - лагьана хъуьрена кьуьзек. - Вучда чна гила?
     - Кlвенкlве руфун тухарна кIанда, - жаваб гана севре.
     Кьуьзека севрез тарцин хъал­хъамда авай чIижерин куьнуь къалурна. Севрен къуьнерал ахьахна ада гъил куьнуьдиз сухна. Ингье чIижериз чпин вирт масадаз гудай фикир авачир. Куьнуьда авай кьван чlижер гьавалат хьана и кьведан чандал. Акъалдиз, къарагъ хъийиз катна севни кьуьзек инай. Чинар дакlванвай  абур са гужуналди  вацlухъ фена циз гьахьна.  ЧIижер алатайла гишила рад-ртал элкъвезвай, куьцlена чандивай хьанвай касни сев кьил-кьиле туна чилел ярх хьана.       Гила гъед кьаз кlан хьана и кьведаз. Севре лагьана:
     - Вун зи кlвачерикай галкIукI, за кьил вацIа тван, гъед вич зи сарарик акатдайди я. 
     Севрен кьил цив галукьунни и кьвед вацlуз  аватун сад хьана. Гугрумдив авахьзавай вацlун ятари абур яргъаз  тухвана. Эхирни абур са гужуналди цяй экъечIна. 
     Чпиз рагъ гузвай касдизни севрез  тарцин хилел якlа-чlарчlе авай са пехъ акуна. 
     - Ша чна и пехъ кьуна цlал хъухъвана нен, - лагьана касди. Кьуна гьарда са чlехи къван, алахъна пехъ ягъаз кlанз. Вегьей къванерикай сад нагагьдай касдин кьиле акьурла пехъ хъуьрена: 
    - Икьван гагьди заз куьн  хьтин ферсузар акурди тушир, са-сад хупI хъсандиз жагъанва квез!  
    Гишила шерзум хьана, далу далудив агудна ацукьна касни сев. Садлагьна севрен кьилиз са фикир атана. 
    - Ша чна ви къари нен. Зи руфун тух жеда, ви япар динж. 
    Кас рази хьана. Гьатна абур рекье. Касдин кlвалив агакьайла севре лагьана:
    - Вун валара чуьнуьх хьухь, за эверайла анай экъечI. 
    ГьакIни авуна абуру. Сев кlвализ гьахьайла ана ахьтин са цlугъдин ван гьатна хьи, чилер зурзуна. Валара чуьнуьх хьанвай касдиз садлагьана вичин къаридин язух атана. Ам вичи кьур кардал пашман хьана. Тадиз фена къари севревай къакъудиз. «Рекьида за вун,  сев, алат зи къаридин чандилай!» - лагьана, севрехъ галаз кьуршахар кьаз гьазур хьана ам. 
    КIвализ гьахьай касдиз вуч акуртIа хъсан я? Къариди севрен япарикай кьуна акъажзава, севре лагьайта, як атlайди хьиз гьарайзaва. Къаридиз кьуьзек вичиз куьмек гуз атанвайди акурла гзаф хвеши хьана. Итимдин кагьулвал вилериз ахквазмачир адан. Гила адаз вичин кьуьзек пагьливан хьиз аквазвай. Ам къа­чуна эцигдай чка жагъизмачир къаридиз. Кас лагьайтIа, вич къаридиз икьван кlанарай севрелай гзафни-гзаф рази тир. 
 
 АЗИЗРИН Севда

Комментарии к статье

Будьте первым кто оставит комментарий к статье.

Оставить комментарий

Имя:     Email:

Так же в этом номере
И чил хайи диге я ЦIийи йис дидед чIалан йис хьурай! С 20-летием, “Оки”! Лезги фольклордин няни “Гьажи Давуд” ктабдикай веревирдер
Статьи из этой рубрики
Хъсанвилиз писвал Жив такур гъед Гатфар Хъсанвилихъ ялун КьантIа
ЦIИЙИ ТИЛИТ
№: 11(316)
декабрь, 2017

Скачать PDF

РУБРИКИ

ПОЛЕЗНОЕ