Агалкьунрин рекье
Билал Адилов - 50 Барка  |  6(311) 2017      
     Адилов Билал Икраман хва  1967-йисан 29-майдиз КцIар райондин СтIуррин хуьре дидедиз хьана. Хуьре юкьван мектеб акьалтIарайдалай кьулухъ ада Азербайжандин Экономикадин Институтда кIелна. «Самур» ва «Алпан» газетра кIвалахна. 
     Гьеле институтда кIелзавай йисара Б.Адилован илимдин макъалаяр республикадин газетрин чинриз акъатзавай. Вичихъ алакьунар авай жегьилдин поэзиядални рикI алай. Билал Адилован шаир хьиз алакьунар эхиримжи йисара винел акъатна. Ада куьруь вахтунда вич хъсан шаир тирди субутна. 
     Лезги ва урус чIаларал адан «43», болгар чIалал «КIанивилин есирда» тIвар ганвай ктабар чапдай акъатнава. Михаил Лермонтован тIварунихъ галай премиядин лауреат тир шаирдин и мукьвара «Капавай гъетер» тIвар алай нубатдин ктаб басма хьанва. Ктабда ада дуьньядин шаиррин лезги чIалаз элкъуьрнавай шиирар гьатнава. Чна яратмишунрин рекье шаирдиз мадни чIехи агалкьунар тIалабзава. 
 
Хайи чил
 
Шалбуз  дагъни  Шагь дагъ я ви кьакьанвал,
Акур гьар кас жедачни бес гьейран вал?!
Веледри ви ийидач  ваз  дакIанвал!
АтIуда вал яргъи хьайи  гьар са гъил,
Чан зи ватан, зи хайи эл, хайи  чил!
 
Макан я вун  чи бубайрин - лекьерин,
Чпихъ  тарих авай, гьуьлер кьван  дерин.
Алуд вуна  чалай цифер  дердерин,
Шиир кхьиз  шад  жедайвал  зи гуьгьуьл,
Чан зи ватан, зи хайи эл,  хайи чил!
 
Сур къатарай агакьзава суракь ви,
Гьажи Давуд, КIири буба - чирагъ ви.
Вахъ касвилин тарсар гайи Ярагъви
Авайвиляй тик кьазава чна кьил,
Чан зи ватан, зи хайи эл,  хайи  чил!
 
Цуьк   акъатна  гуьлуьшан  тир яйлахар,
Рагар  падиз,  ргаз къвезвай булахар,
ТIебиатдин иервилер - дамахар,
Тух жедани килигунал ваз кьве вил,
Чан зи ватан, зи хайи эл,  хайи  чил!
 
Кьулан вацIу чан гъизава багъларал,
Зегьмет кIани гъилер ала саларал,
Гьар са чIавуз вили цав хьуй дагъларал,
Лепейривди  лугьуз  мани  Каспи гьуьл,
Чан зи ватан, зи хайи эл,  хайи  чил!
 
Шумуд суал...
 
Зи хиялар какахьнава гъалар хьиз,
Жагъур тежез гьинва эхир, гьинва кьил.
Вилик гала шумуд суал тIалар хьиз,
АлкIанава, къачузвач хьи,  залай гъил.
 
Са рикIи заз лугьузва къваз тавуна,
Дегишара вуна жуван къилихар.
Са масада мягькемдаказ руьгь кьуна, 
Зулум гузва,  кутазва захъ   синихар.
 
Са касдини  яб тухузва алахъна:
“Акъатна вач дерт авачир  патахъ вун.
Тамир патав са ялтахни,   ялахъ на,
Залай гъейри садан жемир  чIалахъ вун.
 
Дуст лугьудай душман вучиз  агудна?
Чуьнухдайдан  гъилер вучиз   галуднач?
На вахтунда хаин винел акъудна,
Адан чинин кьвед лагьай хам алуднач?”
 
Эхиз хьанач,   шиир кхьиз ацукьна,
Гъамар цIурна, элкъуьрда за    цIарариз.
КIан хьана   заз  рикIин къене  са цIукна,
Жавабар гун руьгь падзавай  гарариз.
 
Ваз манияр гилитIиз
 
Атанва зун мад ви патав, Каспи гьуьл,
Са гаф лагь заз, ахъая на зи гуьгьуьл.
МичIи я  къе зун паталди чилни цав,
Минет хьурай,  са тIимил кьван рахух  зав.
Белки ятIа   зи   тIалариз  шерик вун?
Аквазва заз  къе гьа зун хьиз гъарикI вун.
Белки вунни галатнава  гъам  чIугваз?
Винел кьванни   акъуд тийиз къене тваз?
 
Вучиз икьван секин я ви лепеяр?
Къацу я хьи,  кьуд пад кьуна тепеяр.
Белки ама ви руьгьдани  хъуьтIуьн къай?
Гьатнавач жал ви лепейра  яран  цIай?
 
Ви яхадиз къвезава зун, хайи гьуьл,
Чуькьуьдайла виш хиялди кьуна    кьил.
Акъвазна гьа ви деринриз  килигиз,
Дердерикай  ваз  манияр  гилитIиз…
 
Давамда за
 
Къе са касди лагьана заз:
«Фагьум гана ша вун акъваз!
Низ лазим я ви  шиирар?
Амачни ваз   ийидай  кар?
Хкадара  вуна чIалар,
Аку кIвалах гъидай пулар,
Я кIан ятIа жен мецерал,
Кхьихь вуна маса чIалал!»
Лагьана за: «Я бейниван,
ЧидачтIа ваз хьурай аян.
Зун патал туш а машгьурвал,
Ша тегьнеяр вегьимир зал.
Дидедин  чIал гьар са чIавуз
Са гъед я заз даим нур гуз, 
Экв гъизавай  зи вилериз,
Къуват гузвай зи гъилериз.
Ваз амани мад гаф хълагь!
Чешне я заз чIехи Далагь!
Адан рехъ къе давамда за,
Хайи чилиз икрамда за!
Даим вине кьаз чIал масан,
Теснифда за ватан жуван!
 
Гьахъвал
 
Гьар  са чIавуз дуьз рахух вун,
Гьахъвал  вине кьаз алахъа.
Авай гафар чинал лугьун,
Лазим  кьимет  гуз, алахъа.
 
Яргъал фидач тапарунар, 
ЯхцIур югъ я уьмуьр  адан.
Гьакъикъат - са чIехи  гьунар,
Ийида  ви  кар авадан.
 
Гьахъ чуьнуьхна  чиз-чиз вуна, 
Ам нагьахъдан кIвачик гумир.
КичIе хьана, багьна кьуна, 
Жува жуван иман кумир.
 
Гьахъвал чIехи са нямет я, -
Лугьудай чи бубайри чаз.
Итимвилин  са  къимет я. 
Яб це хъсан, чир хьурай ваз!
 
Зи шиирар кIела
 
Перишанвал авай иер вилера,
Кьил агъузна килиг тийиз зи патахъ.
Мурк гьатнатIа кIанивилин гелера -
КIанзавачир заз жув-жуван жез чIалахъ.
 
Эрзиман тир ихтилатин вахъ галаз,
Аман ганач тегьнеди ви чинавай.
Вучиз ятIа, зулун пешер хьиз юзаз,
Вахтар физва, кьатIуз жезвач чун чавай.
 
Къакъатна вун, сагърай кьванни талгьана,
Жаваб ганач, за гайи тек суалдиз.
Кана зи рикI, ацукьна пагь атIана,
Виш жуьредин фагьумар къвез хиялдиз.
 
Яб гудач вуч лугьудатIа чарада,
Вун рикIеваз давамда за мад кхьиз!
Гьич тахьайтIа, вахт жагъурна арада,
Зи шиирар кIела вуна эвел хьиз…

Комментарии к статье

Будьте первым кто оставит комментарий к статье.

Оставить комментарий

Имя:     Email:

Так же в этом номере
И чил хайи диге я Квахьзава чи хуьрер... Вирида дамахзава Чешне къалурзава Гьажи Къамбай
Статьи из этой рубрики
Аваз хьурай "Лезги газет"! Cедакъет Керимова - 60 Халкьдиз бахш авур уьмуьр «Сувар»у скоро 20 лет Агалкьунар хьураЙ
ЦIИЙИ ТИЛИТ

РУБРИКИ

ПОЛЕЗНОЕ