КIватIалдик вужар квай?
Чир-течир  |  2(249) 2012      

2011-йисан 24-декабрдиз “Самурдин” чинриз акъудай “РикIин гафунин кьве альманах” макъала хушдиз кьабулай цIудралди кIелзавайбуру редакциядивай “РикIин гаф” кIватIалдик вужар квай лагьана хабар кьаз-ва. Алатай макъалада чна 1962-йисуз кьиле фейи вакъиайрикай малумат ганай ва чи чIал, меденият, тарих хуьн патал женг чIугур са бязи ксарин чешнелу крар рикIел хканай. Гьа макъалада кIватIалдик квай са кьадар инсанрин тIварарни кьунва.
Бес 1962-йисуз “РикIин гафуник” мад вужар квай? И суалдиз жаваб гун патал чна архивра тухвай са бязи ахтармишунриз вил вегьен. И кьил-яй лугьун хьи, 1962-йисуз чи машгьур шаир Байрам Салимова Дагъустандин лезги чIалал акъатзавай “Дуствал” журналдиз (№1) “РикIин гафуни” гьерекатзава” тIвар алай макъала акъуднай. Гьа макьалада ада икI кхьенва: “Шаир Забит Ризванова регьбервалзавай а кружокдин членар исятда 50-дав агакьзава. ЧIехи райондин саки вири хуьрерай жуьреба-жуьре инсанри: учителри, колхозчийри, агрономри... а кружокда иштиракзава”.
Байрам Салимован макъаладай чаз ам вични галаз кIватIалдин вилик-кьилик квайбурукай 20 касдин тIварар малум жезва: Забит Ризванов, Лезги Нямет, Иззет Шерифов, Ядуллагь Шейдаев, Ислам Атакишиев, Нияз Пашаев, Межлум Ферзалиев, Гьажибала Къафланов, Бажиханум Исаева, Али Салимов, Абдулагъа Абдуллаев, Расим Гьажиев, Шакир Наврузбегов, Багъиш Багъишов, Тажидин Агъавердиев, Шихи Эрзиманов, Эждер Герейханов, Фетуллагь Рагьимханов, Агъамегьамед Бадалов.
Макъалада маса тIварар авач. Бес амай 30 кас вужар тир? Архивдин материалрай малум жезвайвал, а ксарикай сад КцIар райондин Манкъу-лидхуьряй тир Шихзада Веледов я. Ада Азербайжандин КП-дин ЦК-дин I секретарь Вели Ахундовал ракъурай чарче республикадин регьбердивай лезги халкьдин ихтиярар хуьн, халкьдиз вичин чIал ва меденият вилик тухун патал къулай шартIар яратмишун тIалабнай (Адан чар Азербай-жандин КП-дин ЦК-див 1962-йисан 11-октябрдиз агакьнава). Манкъулидхуьряй мад са касди, “РикIин гафуник” квай, хуьре ветеренарвиле кIвалах-завай Гь.Мегьарамова В.Ахундовал ракъурай чарче регьбердивай лезги халкьдин ихтиярриз кIур тагун, ам кIвачел акьалдарун патал куьмекар гун тIалабнава.
1962-йисуз Азербайжандин КП-дин ЦК-диз КцIарай, Худатай, Бакудай чарар ва телеграммаяр ракъурай ксари республикадин регьберривай лезгийриз дидед чIалал кьилди газет, радио ва журнал гун тIалабнава. Чпихъ гьа ихьтин тIалабун аваз Бакудин Ста-тистикадин Техникумдин студентар тир А.Х.Бабаева, А.Э. Велиханова, М.Р.Азаева, А.Гь. Зиярова, И.Алиева, С.Н.Сул-танова ва Г.Ш.Сейдалиева 1962-йисан октябрдин вацра В.Ахундоваз чар кхьенва. И темадай чар КцIар райондин Азизбегован тIварунихъ галай колхоздин кьилин зоотехник С.А.Сулеймановани кхьенва. Гьамни “РикIин гаф” кIва-тIалдик квай. (Чна тIварар ва фамилияр чарара авайвал гузва).
АПИ-дин студентрикай Шафикъ Абдуллаева, Гуьлагъа Умарова, Гьейдар Фейзиева, Эмирхан Савашова, Расим Сеферова, Агъали Мамедова, Паша Меликова, С.А.Саруха-нова ва Назим Гьажиева республикадин регьбер В.Ахундо-ваз кхьей чарче (и чар 1962-йисан 24-октябрдиз учотдиз къачунва) адавай радиода лезги чIалал передачаяр тешкилун тIалабнава.
КцIар райондай Имамали Илясован, Мирзебала Мирзебалаеван, Агъа Жаферован, Явер Эфендиеван, Зейбуллагь Магьмудован, Насруллагь Исмаилован, Бегьлул Рамазанован, Тофикъ Шерифован (“РикIин гафунин” вилик-кьилик квайбурукай тир) ва масабурун къулар алаз Азербайжандин КП-дин ЦК-див агакьнавай чарче и ксари республикадин регьберривай лезги чIалал вири Азербайжандин лезгияр патал газет, журнал, радио кардик кутун, и чIалал ктабар чапдай акъудун тIалабнава. (Чар 1962-йисан 8-октябрдиз учотдиз къачунва).
Чарарал къулар алайбурун чIехи пай “РикIин гаф” кIватIалдик квай ва 1963-1964-йисара абурун кьадар мадни пара хьанай. И кьегьал ксар Советрин девирдин басрухрикай кичIе тахьана халкьдин ихтиярар хуьз алахънай. Чна ихьтин ксар вири винел акъудна кIанзава. Абурун кьегьалвилиз лайихлудаказ къимет гана, дамах авун гьар са лезгидин буржи я.

М.Меликмамедов.

Комментарии к статье

Будьте первым кто оставит комментарий к статье.

Оставить комментарий

Имя:     Email:

Так же в этом номере
Сенятди квадарна КIелзавайбуруз! Акъажунар тухвана Жуввилихъ ялзава Ша, лезги чIалал рахан!
Статьи из этой рубрики
Акъажунар тухвана Иер жезва КцIар Кавказ ЦIийи журнал Avar şairi ilə görüş
ЦIИЙИ ТИЛИТ
№: 6(351)
сентябрь, 2021

Скачать PDF

РУБРИКИ
Шаирар
"Самур" - 30
Люди и судьбы
Yubiley
Чи къагьриманар
Tarixin izi ilə
Gəncliyimiz – qürurumuz
Müsahibə
Dünya ləzgiləri
Яран сувар
Diqqət: İnsan taleyi!
İnam və iman
Спасём планету
Qarabağ müharibəsi
Редакциядин дустар
Редактордин гаф
Дагъустан
Диктант
Чи кьегьалар
Чи классикар
"Самур" - 20
Мах
И чил хайи диге я
Жеч гьа!..
Dağıstan xalqları
ЦIийи ктабар
Milli Məclisə məktub
Языки мира
Марагълу инсанар
Redaksiyaya məktub
Лезги чIалан месэлаяр
Известные лезгины
Новости Россотрудничества
Добрые вести
Квез чидани?
Юбилей
Лезгияр вирина
SOS!!!
Известные лезгиноведы
С верой в душе
"Самурдин мектеб"
Мораль
Чи адетар
Məşhur ləzgilər
Чи хуьрер
Новости на все голоса
Известные кавказоведы
Хъсан хабарар
Чи адетар
Yeniliklər
Алимрин веревирдер
Чакай кхьенай ...
Чешне къачу!
Çıxışlarımızın əks-sədası
Ша, лезги чIалал рахан!
Эпитафия
Барка
Хабарар
Харусенят
Поэзия
Этнография
Тарихдин геле аваз
Дагестан
Народы мира
Спорт
Инсанар, кьисметар
Редакциядиз чар
Чир-течир
Yeni kitablar
Фольклор
Дайджест
Чи сейлибур
Чи тавдин кIвал

ПОЛЕЗНОЕ