Жив такур гъед
Мах  |  10(293) 2015      
     Хьана­-хьанач са гъвечIи къуьр. КIваляй катун адан адет хьанвай. Диде къуьр вичин шараг жагъуриз, там тирвал къекъвез жедай. Гьикьван "яргъариз фимир, ничхирри неда вун" лагьайтIани, шандакь къуьре кваз кьадачир дидедин гафар. 
     Садра чапрас тамун вини кьиле авай вирел атана. Агатна яд хъваз кIан хьайила садлагьана адаз цяй вичиз килигзавай кьве керкил вил акуна. Абур гъетрен вилер тир. Кьведани вил атIумарна сад-­садаз килигна. Им тахьана къуьрез садрани гъед, гъетрез ла­гьайтIа, къуьр акурди тушир. Гъет­рез дидеди цин винел акъатдай их­тияр гузвачир. Адаз ви­чин бала къушарин кIу­фук акатуникай кичIе тир. 
     ГьикI ятIани, и кьве шандакь кIеви дустар хьана. Югъ ахъа хьун кумазни къуьр гъетрен кьилив фидай. Гъетре кьил цяй акъудна, тамун гьайванрикай рахазвай къуьрен гафарихъ яб акалдай. Гъетре ла­гьайтIа, вичин дустуниз цин гьайванрикай, абурун ацукьуникай-­къарагъуникай ихтилатдай. Акур-акурбур и кьведан дуствилел мягьтел тир. "Яраб абур квекай рахаз, квел хъуьрезватIа?" ­ лугьуз фикирдай гьайванри. 
     Гьа икI, гатун чими йикъар алатзавай. Къвердавай йикъар куьруь, йифер яргъи жезвай. Къарилай са къуз вичин дуст пашмандаказ акур гъетре жузуна:
     - Я къуьр, ваз вуч хьанва? Вучиз кефияр чIуру я ви?
     - Дидеди зун къецел ахъайзавач. "Хам цIийи хъжедалди вун мад кумадай акъатдач", ­- лугьузва.
     - Ви хам цIийи хъжедани? Авай хам гьикI хьурай?
     - Им алахьна хам лацу жеда зи. ХъуьтIуьз живедал ничхирриз таквадайвал.
     - Жив вуч лагьай чIал я?
     - Ваз жив акурди тушни?!
     - Ваъ. Къаяр алукьайла чи вир муркIади кьада. Гатфарихъ ракъини мурк цIурурдалди цин кIаник жеда чун. Жив гьихьтинди ятIа рахух 
кван заз.
     - Ам лацу, къайи, памбаг хьтин хъуьтуьлди я. Жив къвайила кьуд пад лацуда гьатда.
     - Заз акунайтIа жив… ­ - агь чIугуна гъетре. 
     Кьуьд атанвай. Там кьиляй-кьилди живеди кьунвай. Лацу хамуна авай къуьревай кумада эхиз жезмачир. Тадиз вир галайнихъ фена ам. Дустунихъ цIигел хьанвай чапрас. Вирив агакьайла ам къах хьана: яд муркIади кьунвай. Тапацрив мурк гатаз, вичин дустуниз эверзавай чапраса, ингье гьай гудайди авачир. Эхирни кьвалал акьахна, инихъ-анихъ вил вегьена, чIехи са къван жагъурна ада. ГалчIуриз-галчIуриз ам кьвалан пипIел гъана, ахпа рум гана гьанай агъуз вегъена. Панхъна акьур къванцIи муркIадай чIехи са тIвек акъудна. Им акурла къуьре гьарайна: 
     - Я гъед, я дуст! Вун гьинава? За муркIадихъ дакIар кутунва, ваз жив аквадайвал! Кьил цяй акъуда кван! 
Гъетре лумпIна кьил хкудна цикай. Адан керкил вилер жив акуна авайдалайни чIехи хьана.
     - Им вучтин  иервал я ихьтин?! Жив ихьтинди я кьван! ­- лугьуз хве­ши­­­ла муркIадал къатадарзавай гъетре.
     Къуьрез гъетрелайни гзаф хвешизвай.
     Таран хилел ацукьнавай пехъре садлагьана гьарайна:
     - Къаррр, къаррррр!!! Цав такур дана акунай заз, жив такур гъетре кьин­цIаврин ваъ!
Къуьре хвешила акI хкадарзавай хьи, садлагьана мурк хана, чапрас къайи циз аватна. Ам аватайла гъед цихъ галаз цавуз хкадар хьана, патав гвай тарцин кIаник аватна. Им акур пехъре гьарайна:
     - Къаааррррр!!! Къарррр!!! Я тамун гьайванар! Ина авайди аламатдин кар я! Къуьре сирнавиз, гъетре лув гуз чирзава, къааааррр!  
     Адан «къаррдин» ван гьам тамун агъа кьиле авай чапрасдин дидедиз, гьамни вире муркIадин кIаник галай гъетрен дидедиз ван хьана. Ванцел атай  чапрасдин дидедиз яд амачиз чан гузвай гъед акуна. Язух атана ада гъетре бала тапацрив кьуна, циз вегьена. Гъетрен дидедини къуьрен шараг кьилив рум гуз­-гуз цяй акъудна. Кьве дидеди шадвилин накъварив аIцанвай вилерив сад-садаз килигна. Къуьрен бала  кичIела вичин дидедихъ галкIанвай. ГъвечIи гъетрелни ван аламачир. И чIавуз пехъре абуруз килигиз секиндиз лагьана:
     - Гила куьн чIехибурун гафунай бажагьат акъатда!
 
 

Комментарии к статье

Будьте первым кто оставит комментарий к статье.

Оставить комментарий

Имя:     Email:

Так же в этом номере
Чи тамарин дигай бере Террордиз ваъ! Кьве веси Проголосуем за «ЛезгиЯр» Фагьумиз тазва
Статьи из этой рубрики
Хъсанвилиз писвал Гатфар Пехъ Гъетер Жегьил пачагьдин гъалатI
ЦIИЙИ ТИЛИТ

РУБРИКИ

ПОЛЕЗНОЕ