Дидедин фу
Чешне къачу!  |  9(292) 2015      
     Базарда хьран фу маса гузвай дишегьлияр акурла рикI юзада зи. Жуван хайи фан гьуьм галукьайла хъуьтуьл жечни инсан? Ингье себеб тек им туш. Хьрак фу чран гьикьван залан кIвалах ятIа заз хъсандиз чида. Тини ишинна, ам къатайла хьар кутуна кIанзава. Ахпа кIвалакIар кьун, лаваш акьалун, адаз цупIур ягъун, ифенвай хьра тун, фад-фад элкъуьрун ава. Герен-герен цIай гуьнгуьна хтун герек я. Фу чрана куьтягьайла ам экIяна, къайи хьайила хухуниз кIватIна хьран кIваляй хутахна кIанзава. И дишегьлийри яраб йикъа шумуд хвах фу чразватIа? А фу чантайра аваз базардиз ялунни ава. Фу маса гана куьтягьдалди сятралди къай чIугун, цавай гатун цIай авахьдайла хъендик чуьнуьх хьун. Маса гуз тахьайла залан пар гваз пашмандаказ кьулухъ элкъуьн…
     Эхь, кьуьд, гад талана базардал хьран фу маса гузвай лезги дишегьлийри зи вилерал нагъв гъида. Хизан хуьн, веледар кIвачел ах­кьалдарун патал чеб гьелекзавай, четинвилери чпиз гьяд кьун­ватIани, иервал квадарнавачир и лезги дишегьлийриз рикIе датIана алхишарда за. 
     Вирибурухъ галаз хайиди хьиз хушдаказ гафардай пуд дишегьлиди гзаф йисар тир КцIарин базарда къвал-къвала ацукьна чпин къванцяй акъатзавай са кап фу къазанмишиз. Мерзия тIвар алайди кьвед-пуд варз тир ахкван тийиз. Лацу, кьелечI якIарин и дишегьли суракь авурла, сада: 
     - Ам рагьметдиз фена, - лагьана.
     - Мерзия жегьил тир хьи… - пагь атIана зи. 
     - Эхь, жегьил тир. Вичин 50 йис хьайи юкъуз рикI акъвазна адан. 
     Гьайифар хьана заз. Гьа юкъуз зун дуьшуьшдай хьиз Мерзиядин хва Нурланахъ галаз таниш хьана. «Сувар» ансамблдин маничи Жемила Заловадин   «Лайлай» манидин клип патал хьрак кадрияр чIугуна кIанзавай группадиз садбуру Мерзиядин хьар меслят акуна.
     Вичин дидедин хьран кIвализ гьахьайла кьакьан буйдин, пагьливан хьтин Нурланан вилерал накъвар акьалтна:
     - Дидеди чун и хьрав хвейиди я. 15 йисуз ада ара датIана фу чрана, базардал маса гана. Ада фаз 
ягъазвай цупIуррин ван магьледин агъа кьиляй къведай, - лагьана жегьилди ван зурзаз. Ахпа ада хьран къвалавай хьиз цлал хьанвай тIвек къалурна. - Им дидедин ферчиндин гел я. 15 йисан къене хьанвай гел. Чун - кьуд аял хвена чIехи авун патал ада чIугур кьван зегьметрин эвез чавай садрани вахкуз жеч. Завай хьран кIвализ гьахьиз жезмач. Инаг авайвал, музей хьиз хуьда за. Зи дидедин нефес хвенвай музей хьиз.
     Пуд варз вилик вичин сад лагьай велед дуьньядиз атанвай и 29 йиса авай жегьилдин рикIе дидедиз авай икрамди рикI юзурна зи. «Хайи веледди икьван вичиз икрамзавай адан руьгь шад я жеди», - лагьана фикирна за.
     КцIарин «Къацу синтI» лугьу­дай магьледа авай и кIвал вичин сала­гъадалди чиниз хъуьрезва. Ви­ри къулайвилер авай, ми­хьи­виляй рекIв гузвай и кIвале Мерзиядин гелер гьар камуна аквазва.
     - Адан уьмуьр кат-галтугда фена. Вуч алакьнатIа, чун паталди авуна, вич рикIелай ракъурна. Вичиз я ферлу пекер къимишнач, я дамахнач, анжах чун кIвачел ахкьалдарун патал алахъна. Алай йисан 9-апрелдиз адан 50 йис тамам хьана. Чи кIвале мукьва-кьилияр, ярар-дустар кIватI хьанвай. Лугьуз-хъуьрезавай чун. Садлагьана… 
     Нурланавай сакIани а йикъан за­ланвал рикIелай алудиз жезвачирди ашкара тир. Эхь, дуьньядилай са гьалал инсан фена - пуд рушанни са хцин диде Агъабегова Мерзия Айдабеган руш. Самаяни Севинж гъуьлуьз ганвай, Нурланаз свас гъанвай, Тен­зиле институтдик экечIнавай,  кьуд хтулдин баде тир ам. Нурланан свас Алейханумни кIвачел залан тир. Вичин гъуьл Филярахъ галаз секинз, гуьрметлуз уьмуьр гьалзавай и къени къилих­рин дишегьли рагьметдиз фена лагьай хабарди ам чидайбур вири къарсурнай. Адан хизан, иллаки веледар патал им эхиз тежер дерт хьанай. Мад вучда кьван? Им тIал авай, ифин авай дуьнья я, атун авай, хъфин авай дуьнья я. 
     Вичин руьгь шад хьурай, веледрин рикIе вичиз гуьмбет хкажиз алакьай. Дидедиз,  адан зегьметдиз, адан руьгьдиз икрамзавай Нурлан хьтин веледдал лагьайтIа, Аллагь­дин ярж жеда.
 
С. КЪАЙИНБЕГАН РУШ

Комментарии к статье

Будьте первым кто оставит комментарий к статье.

Оставить комментарий

Имя:     Email:

Так же в этом номере
Ахцегь РикIелай тефир камалэгьли Лезгийрикай цIийи фильм чIугунва С любовью к родному языку «Тайча-шив»
Статьи из этой рубрики
Жегьил алимдин агалкьунар Кьегьал Ашукь Алескер рикIе аваз Жуван халкьдиз вафалу жен Къебелевийри «Самур» кхьизва
ЦIИЙИ ТИЛИТ
№: 7(323)
август, 2018

Скачать PDF

РУБРИКИ

ПОЛЕЗНОЕ