Дидед чIаларин югъ
"Самурдин мектеб"  |  2(285) 2015      
      Гьар йисан 21-февралдиз дидед чIаларин югъ къейд авун адетдиз элкъвенва. Им хайи чIалар хуьн ва вилик тухун патал гзафни-гзаф кар алай тедбир я.
      Дуьньядин дидед чIаларин югъ 1999-йисан ноябрдиз ЮНЕСКО-ди малумарнай. 2000-йисалай инихъ ам гьар йисуз 21-февралдиз къейд ийизва. 1952-йисан 21-февралдиз Даккада, гилан Бангладешдин меркезда чпин хайи бенгал чIал хуьн ва ам гьукуматдин чIаларикай сад яз кьабулун тIалабзавай студентрин митингар кьиле фенай. А чIавуз полицияди са шумуд иштиракчи телефнай. И вакъиа рикIел хуьнин лишан яз, 21-февраль чIалар хуьнин югъ яз тайинарна.
     Гьар са халкьдихъ тикрар тежер меденият, тарих, адетар, ацукьун-къарагъун ва чIал ава. И эменнияр хуьн виридан буржи я. ЦIийи технологияр пайда хьунихъ галаз алакъалу яз кьадардал гьалтайла тIимил халкьариз чпин чIал кваз кьунин кар кьиле тухун мадни четин хьанва. Къе интернетда кардик квачир чIал алай девирда «амач» лагьай чIал я.
     Дидед чIаларин югъ сифтени-сифте терг жезвай чIалар хуьн патал тайинарнавайди я. Статистикадин делилралди, гьар вацра дуьньяда тахминан 2 чIал квахьзавай алай вахтунда им йикъан лап кар алай месэла я. Чи сейли чIалан алим, академик Агьмедулагь Гуьлмегьа­медова лугьузвайвал, инсанрин фикир чIал чирунал, хуьнал желб тавуртIа, ам кваз такьуртIа, чIалан муракабвал гьисаба такьаз хьайитIа, квахьунни мумкин я. Эгер кIвале жуван чIалал рахазвачтIа, а хизандай тир аялдиз дидед чIал кIан жедач, я мектебдани чIал чируникай хуш къведач. ЧIал сифтени-сифте диде-бубадиз хъсандиз чир хьана кIанда, рахана кIанда – ахпа аялризни чир жеда.
     Хайи чIал терг хьуниз рехъ гана виже къвезвач, ам акьалтзавай несилриз кIанарна кIанзава. И кар патал аялдихъ галаз дуьз рахана ва адаз вири гафар дуьз чирна кIанда.
 

Комментарии к статье

Будьте первым кто оставит комментарий к статье.

Оставить комментарий

Имя:     Email:

Так же в этом номере
И чил хайи диге я Хожалыдин тIал Чи дамах ЧIехи алимдиз гуьмбет Пеласги
Статьи из этой рубрики
Чи ибараяр "Самур" газетдин дустар Лезги аялар патал сайт Дагъустанвийрин кьегьалвал Узнифатан баядар
ЦIИЙИ ТИЛИТ

РУБРИКИ
Чи къагьриманар
Шаирар
Люди и судьбы
Yubiley
"Самур" - 30
Tarixin izi ilə
Спасём планету
Gəncliyimiz – qürurumuz
Яран сувар
Dünya ləzgiləri
Diqqət: İnsan taleyi!
İnam və iman
Qarabağ müharibəsi
Редакциядин дустар
Редактордин гаф
Дагъустан
Диктант
Чи кьегьалар
Чи классикар
"Самур" - 20
Мах
И чил хайи диге я
Жеч гьа!..
Dağıstan xalqları
ЦIийи ктабар
Milli Məclisə məktub
Языки мира
Redaksiyaya məktub
Лезги чIалан месэлаяр
Марагълу инсанар
Известные лезгины
Новости Россотрудничества
Добрые вести
Квез чидани?
Юбилей
Лезгияр вирина
SOS!!!
Известные лезгиноведы
С верой в душе
"Самурдин мектеб"
Мораль
Чи адетар
Məşhur ləzgilər
Чи хуьрер
Новости на все голоса
Чи адетар
Yeniliklər
Хъсан хабарар
Известные кавказоведы
Алимрин веревирдер
Çıxışlarımızın əks-sədası
Чакай кхьенай ...
Чешне къачу!
Барка
Ша, лезги чIалал рахан!
Эпитафия
Хабарар
Поэзия
Этнография
Харусенят
Тарихдин геле аваз
Дагестан
Народы мира
Спорт
Инсанар, кьисметар
Редакциядиз чар
Чир-течир
Yeni kitablar
Фольклор
Дайджест
Чи сейлибур
Чи тавдин кIвал

ПОЛЕЗНОЕ