Мугьман хьухь зи чилерал   |  7(254) 2012  |  

Тщвар-ван авай шаир ва публицист Пакизат Фатуллаева лезги поэзияда вичин кьетщен хатщуналди чешнелу тир, иер рифмайринни тешпигьрин галерея туькщуьрнавай, вичиз хас образралди сейли тир къелемэгьли я. Пакизат Бейдуллагьан руш Фатуллаева I948-йисуз Дагъустан Республикадин СтIал Сулейманан райондин Агъа Макьар хуьре дидедиз хьана. Ада Дагъустандин Огни шегьердин интернат мектеб, Дагъустандин Гьукуматдин Университет ва Москвадин Литературадин Институт акьалтщарна. Гзаф йисар я ада Магьачкъалада лезги чщалал акъатзавай "Дагъустандин дишегьли" журналдин редакторвиле кщвалахиз. П. Фатуллаева "Зи экуь кIвал" ва “Ишараяр» ктабрин автор я. Адан эсерар урус чщалазни таржума авунва. Зари ДР-дин медениятдин лайихлу кщвалахдар я.

 

Пакизат Фатуллаева


АЯЛВАЛ

Гьинва, гьинва вун,
Аялвал гуьзел?
Гьинва куьн, йикъар
Фад мугьман хьайи?
Алама куьн зи
Хуьр алай синел,
Булахрин кIане,
Заз ятар гайи.

Ама зи уьмуьр
ГъвечIи гелера
Зи кIвачери тур
ЧIурарал кьежей.
Ама зи уьмуьр
Вили шимера,
Тик гуьнейрик квай
Рекьера къекъвей.


БУБУ

Чуьхвей хьтин михьи цавай
Шад ракъини хъверзава,
Чиг аламай къацан юкьвай
Зирек руша эверзава.

Къуьлуьн къацу, хци пешер
Акьазва къвез кIвачера,
Булушкадин кьежей ценер
Аруш жезва метIера.

Гарув гвай киф хкьаз гъиле,
Агуд хъийиз хурудив,
Агакьзава а руш никIел
Яр вегьенвай бубудив.

Ракъинивай хьун тавунмаз
Цуькведал чиг кьуруриз,
КичIезвайтIа, белки, рушаз
Бубу гару къакъудиз?


ВАРЗ

Чуьнуьхна чин ракъини
Дагъдин кьулухъ, руша хьиз.
Хъфизвач зун варцелай
Варз экъечIун гуьзетиз.

Ангье зи дуст, ацIай варз,
Яргъарай зав рахазва,
На лугьуди, зи рикIе
Вуч аватIа аквазва.

"Буюр, буюр, дагъви руш,
Мугьман хьухь зи чилерал,
Кутур шуькIуь рекьер зи
Буш дагъларин ценерал.


Ша ви халкьдин гъилер гваз,
Ина уьмуьр туькIуьра,
Зи дерейра, дагьарра
Чилин эквер куькIуьра..."

Къведа зи вахт, къведа зун
Вун бегьердив ацIуриз,
Чилел хьиз, вал сифте яз
Яру пайдах акIуриз.

Геже хийир, азизди,
Зун хтана кIвалева.
Гагь пенжердай килигиз,
Гагь фонарь хьиз къавук квай,
Нур гуз, вун зи рикIева.


ХКВЕЗВА ЗУН

Яру перем кIунтIак туьхуьз,
КIвачерик шим рахаз кьурай,
Хквезва зун дагъдай хуьруьз,
Манини захъ галаз хьурай.

Бубад хуьзвай суьруьйрал мад
Мугьман хьанвай зун къе, женжел.
Гагь са кIел кьаз, гагьни масад,
ПIагь гун хьана авай пеше.

"Дири ая, - лугьуз, - и кIел", -
Зазни гана бурма кIватIаш.
Хъвер къугъвазвай бубад сивел,
КIел къужахда жезвай агаж.


Хквезва зун сердендилай
Бубад патай саламар гваз,
Куьрпе кIелен бедендилай
Саламатдиз капар чIугваз.

Диде-хеб хьиз, шагьвар аку,
Къвез гуьгъуьниз, япал шедай.
Зани кьада чумахъ какур,
Зунни викIегь чубан жеда!

Яру перем кIунтIак туьхуьз,
КIвачерик шим рахаз кьурай,
Хквезва зун дагъдай хуьруьз,
Манини захъ галаз хьурай.


ТIУРФАН

Рахана цав къурху кутаз
Шад инсанрин рикIерик,
Гуьзгуь хьтин
Ракъинин чин
КIевириз кIанз циферик.
Хьелер хьтин цIайлапанар
ЧIулав цава
Къугъвазва.
Зурба къванер,
Сел акьурла,
Дар дерейра къудгазва.
Гьич садрани
Рей гудач за:
Зун тIурфанрив
Таниш я.
КичIе тушиз,
Такабурдиз
ЦIайлапанар гуьзлемишиз
Вердиш я!


ЗИ ХУЬР КСАНВА

Рагъ хъфена ксурна хуьр
КьепIербанда рагарин,
Я пек, я танг алачир ам
Яргъандик ква цаварин.

Секин я хуьр, ксанва хуьр
Серин нефес акъадриз.
Экв жедалди уях я вацI,
Лайлайдин сес аладриз.

Мад ракъини, теменар гуз,
Куз-куз, вичин саягъда,
Пакамахъ зи ксанмай хуьр
Кьан хъийида  къужахда.